İbnü’l-Muzaffer er-Râzî ve Tefsir Metodu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Adem TAŞBAŞI

Danışman: Abdullah Aygün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İbnü'l-Muzaffer er-Râzî hicrî 6. asrın son çeyreğinde doğmuş, ilim uğruna Şam, Bağdat ve Aksaray gibi ilim merkezlerini dolaşmış, takriben 631/1234 yılında vefat etmiş bir müfessirdir. Emeviyye Camii'nde halka yönelik tefsir faaliyetleri yanında Muzafferiye Medresesi'nde müderrislik ve kadılık gibi bazı resmî görevlerde de bulunmuştur. Çalkantılı bir dönemde yaşayan müellifimizin en önemli eseri Ebû İshâk es-Sa'lebî'nin (öl. 427/1035) el-Keşf ve'l-beyân'ı üzerine yaptığı Mebâhisü't-tefsîr adlı tenkit çalışmasıdır. Dil bilgisi, rivayet hataları, kelime izahları ve yorumlama teknikleri başta olmak üzere tutarsız ve eksik gördüğü yönleri tespit ederek başlı başına bir tenkit çalışması kaleme alması, Arap Dili'ne ve tefsir alanına dair vukûfiyetini göstermektedir. Müellifimiz, her ne kadar tefsirci kimliğiyle ön planda olsa da Arap Dili, hadis ve fıkıh gibi çeşitli alanlarda eserler kaleme alarak tefsir sahasına katkı sağlamıştır. Pek çok eseri bulunmasına rağmen İbnü'l-Muzaffer ve tefsirciliği üzerine yapılan çalışmalar yok denecek kadar azdır. Araştırmamızın amacı, İbnü'l-Muzaffer'i tanıtmak ve tefsir metodunu ortaya koymaktır. Bunun için de öncelikle yaşadığı çevreyi, bilgi seviyesini ve Kur'ân'a bakış açısını yakından tanımak gerekmektedir. Zira onun Kur'ân'ı tefsir ederken kullandığı eleştirel yöntem ve üslup, günümüz tefsir çalışmalarına katkı sağlayacak düzeyde değerlidir.