Sosyal Medya Kullanımının Diş Hekimliği Öğrencilerinin Günlük Ağız Bakımı ve Periodontal Durumu Üzerindeki Etkisi: Bir Kesitsel Çalışma

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2027

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
Başlama Tarihi: Mayıs 2026
Bitiş Tarihi: Şubat 2027

Proje Özeti

Periodontal hastalık, bireyin ağız hijyeni alışkanlıkları ve davranış kalıplarıyla yakından ilişkili, multifaktöriyel inflamatuvar bir durumdur.1 Bu davranışların şekillenmesinde yalnızca klasik eğitim değil, dijital ortamda edinilen bilgi ve yönlendirmeler de günümüzde önemli bir rol oynamaktadır.2 Son yıllarda sosyal medya, özellikle genç yetişkinlerde sağlık bilgisinin en yaygın kaynaklarından biri haline gelmiştir.3 Diş hekimliği öğrencileri gibi sağlıkla ilgili disiplinlerde öğrenim gören bireylerin, sosyal medyada maruz kaldıkları bilgiye karşı kritik okuryazarlık geliştirmeleri, profesyonel kimlikleri açısından da önem taşımaktadır.4 Sosyal medya platformlarında (Instagram, TikTok, YouTube vb.) ağız ve diş sağlığına dair sayısız içerik paylaşılmakta; bu içerikler sıklıkla influencer veya diş hekimi dışı kişiler tarafından üretilmektedir. Bu durum, bilgi kalitesinde heterojenliğe yol açmakta ve yanlış yönlendirici içeriklerin davranışsal sonuçlara neden olabileceğini göstermektedir.5 Örneğin, “beyazlatma tozları” veya “doğal gargara tarifleri” gibi kanıta dayalı olmayan uygulamaların yaygınlaştığı bildirilmiştir.6 Çeşitli çalışmalarda genç bireylerin sosyal medya kullanım süresi ile diş fırçalama sıklığı, interdental temizlik alışkanlıkları ve profesyonel bakım arayışı arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur.7 Ayrıca dijital sağlık okuryazarlığı düzeyi yüksek olan bireylerin, bilgi kaynağını daha iyi değerlendirdiği ve periodontal davranış skorlarının daha iyi olduğu gösterilmiştir.8 Diş hekimliği öğrencilerinde yapılan bir Türk çalışmasında, sosyal medyada ağız sağlığı içeriklerine maruziyetin bilgi düzeyini artırmakla birlikte davranış değişikliğine sınırlı katkı sağladığı belirtilmiştir.9 Klinik düzeyde, bireylerin kendi beyan ettikleri davranışlarla Plak İndeksi (PI) ve Gingival İndeks (GI) arasında orta düzey korelasyonlar olduğu bildirilmiştir. 10 Ancak bu davranış-klinik ilişkisinin, sosyal medya maruziyetiyle birlikte değerlendirildiği kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Özellikle diş hekimliği fakültesi 1. ve 2. sınıf öğrencileri hem dijital ortamda en aktif hem de klinik farkındalığı yeni gelişen grup oldukları için, sosyal medya davranış-klinik indeks üçgenini incelemek açısından ideal örneklemi oluşturur. Bu bağlamda planlanan çalışma, sosyal medya maruziyetinin niteliğini ve süresini ölçen Sosyal Medya Kullanım İndeksi (SMK-İ) ile periodontal davranış indeksi (APD-İ) ve klinik indeksler (PI, GI, BOP) arasındaki ilişkileri bütüncül olarak inceleyerek literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Ayrıca, dijital sağlık okuryazarlığı (DSO) ve algılanan stres (ASÖ-4) değişkenlerinin bu ilişkilerde düzenleyici etkisini test etmek, dijital çağda periodontoloji eğitimine yön verecek bilimsel kanıt üretme potansiyeline sahiptir.