Pazı Gen Kaynaklarının Stres Toleransı için Entegre Karakterizasyonu ve Ön Islahı
Boyacı H. F. (Yürütücü), Kıran S., Baysal Furtana G., Ekbiç E., Çelik Oğuz A., Kar H., et al.
TAGEM Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Projesi, 2026 - 2029
- Proje Türü: TAGEM Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Projesi
- Başlama Tarihi: Ekim 2026
- Bitiş Tarihi: Ekim 2029
Proje Özeti
Minör sebze grubunda yer alan pazı, yüksek besin değeri, kısa vejetasyon süresi, kademeli hasat imkânı ve düşük üretim maliyetleriyle ekonomik öneme sahip bir türdür. Türkiye'nin dış ticaret hacmine katkı sağlayan tamamlayıcı ihraç kalemlerinden biridir. Sağlıklı beslenme bilincinin gelişmesiyle birlikte antioksidan bileşiklerce zengin içeriği ve görsel çeşitlilik oluşturan farklı sap renkleri ile talebi giderek artmaktadır. Üretimin açık alanlardan topraksız tarım sistemlerine kadar genişlemesi, ürünün her mevsim sürdürülebilir bir şekilde piyasaya arz edilmesine olanak tanımaktadır. Tüm bu gelişmelere karşın ülkemizde kayıtlı az sayıdaki pazı çeşitlerinin dar genetik tabanı sektörde artan çeşitlilik beklentilerini karşılamada yetersiz kalmaktadır. Buna ilaveten iklim krizine bağlı olarak artan kuraklık stresinin yanı sıra verim ve kalitede kayıplara yol açan Cercospora yaprak lekesi hastalığı üretimi sınırlandırmaktadır. Ülkemizde pazı üretiminin stres baskıları altında sürdürülebilirliğinin sağlanması için kuraklığa adaptasyon kapasitesi yüksek, Cercospora yaprak lekesi hastalığına dayanıklı, güncel taleplere cevap verebilecek nitelikte yeni yerli çeşitlerin geliştirilmesine ihtiyaç bulunmaktadır. Sunulan proje ile bu amaç doğrultusunda Türkiye’de ilk kez pazı ön ıslahına yönelik olarak üniversite, kamu araştırma enstitüsü ve özel sektörün genetik materyal ve araştırma altyapı olanakları bir araya getirilerek sürdürülebilir yerli çeşit geliştirmeye yönelik kurumsal bir iş birliği oluşturulmuştur. Bu doğrultuda projede (i) mevcut yerel popülasyonların genetik potansiyellerinin seleksiyon yöntemiyle iyileştirilmesi, (ii) agronomik ve genetik açıdan üstün, biyoaktif bileşikler bakımından zengin, kuraklık stresine toleranslı ve Cercospora yaprak lekesi etmenine dayanıklı genotiplerin belirlenerek üstün agronomik ve kalite özelliklerini bir arada taşıyan ıslah materyallerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır.