Akademik Veri Yönetim Sistemi
Aydın M. (Yürütücü), Şahin Ö. S., Genç D.
TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2026 - 2027
Deniz ticaretinin sürdürülebilirligi, kılavuz kaptanların gemilere güvenle transfer edilmesiyle dogrudan
iliskilidir. Hareket halindeki gemi ile bot arasında çarmıh vasıtasıyla yapılan bu geçis, meslegin en yüksek
riskli evresidir. IMO (SOLAS V/23) ve ISO 799-1:2019 standartlarına ragmen, donanımsal uygunsuzluklar
nedeniyle küresel ölçekte ölümlü ve yaralanmalı kazalar sürmektedir. Saha raporları, transferlerin %
30'undan fazlasında kural ihlali oldugunu göstermektedir. Son yıllarda Türkiye bogazlarında ve limanlarında
yasanan can kayıpları, öznel ve manuel yürütülen geleneksel denetimlerin yetersizligini ve teknoloji tabanlı
çözümlerin aciliyetini kanıtlamaktadır. Bu projenin amacı; transfer görüntülerinin derin ögrenme
algoritmalarıyla analiz edilerek pilot çarmıhı uygunsuzluklarının nesnel biçimde tespit edilmesi ve uluslararası
standartlara dayalı bir karar destek mekanizmasının kurulmasıdır. Literatürde gemi tespiti ve rota tahmini
gibi alanlarda yapay zekâ kullanılsa da standartlara uyumu gerçek zamanlı ve otomatik denetleyen kapsamlı
bir çalısma bulunmamaktadır; projenin özgün degeri bu boslugu doldurmasıdır. Proje kapsamında, saha ve
açık kaynak verileriyle özgün bir görsel veri seti olusturulacak, YOLOv8 tabanlı nesne tespit modeli egitilecek
ve bulgular IMO/SOLAS/ISO kurallarına göre otonom degerlendirilecektir. Sistem, liman otoritelerine seffaf bir
denetim altyapısı sunarak insan hatasını azaltmayı ve can güvenligini maksimuma çıkarmayı
hedeflemektedir.