Rize İlinde İlköğretimde Öğrenim Gören 7- 10 Yaş Grubu Çocukların Temel Motor Beceri Düzeylerinin Araştırılması

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2026

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Mart 2025
Bitiş Tarihi: Mart 2026
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Proje Özeti

Bu araştırmanın amacı, Rize ilinde ilköğretimde öğrenim gören 7–10 yaş grubu çocukların temel motor beceri düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin farklı değişkenlere göre nasıl farklılaştığını incelemektir. Çalışmada, çocukların motor gelişim düzeyi uluslararası geçerliliğe sahip TGMD-3, BOT-2 ve MABC-2 test bataryaları kullanılarak kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel tarama modelinde desenlenmiş olup örneklem, Rize ilindeki ilköğretim öğrencilerinden basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilmiştir.

Araştırma bulguları, cinsiyete göre yapılan karşılaştırmalarda motor performansın alt boyutlara göre farklılaştığını göstermiştir. Kaba motor top becerileri ile güç–çeviklik ve hedefleme–yakalama becerilerinde erkek çocuklar lehine, ince el becerileri ve dengeyi içeren alt testlerde ise kız çocuklar lehine anlamlı farklar saptanmıştır. Yaş gruplarına ilişkin analizler, TGMD-3, BOT-2 ve MABC-2 puanlarının 7 yaştan 10 yaşa doğru düzenli ve anlamlı artışlar olduğunu ve motor beceri düzeyinin yaşla birlikte belirgin biçimde yükseldiğini ortaya koymuştur. Spora katılan çocukların tüm testler ve alt boyutlarda daha yüksek puanlar aldığı, özellikle denge, koordinasyon, kuvvet ve lokomotor becerilerde orta düzeyde etki büyüklükleriyle desteklenen anlamlı üstünlükler sergilediği belirlenmiştir. Okulda spor salonu bulunmasının TGMD-3 Lokomotor ve Kaba Motor Toplam puanları ile BOT-2 ve MABC- 2’nin birçok alt boyutunda daha yüksek motor performansla ilişkili olduğu görülmüştür. Okul türü değişkeni incelendiğinde, özel okula giden çocuklarının motor performans açısından belirgin bir üstünlüğe sahip olduğu görülmüştür. Özel okul çocukları, TGMD-3 lokomotor becerilerinde, BOT-2’nin tüm alt boyutlarında ve MABC-2’nin özellikle el becerileri ile toplam puanında kamu okulu çocuklarından anlamlı derecede daha yüksek performans sergilemiştir.

Sonuç olarak, çocukların temel motor beceri düzeylerinin çok boyutlu çevresel ve davranışsal faktörlerden etkilendiği; düzenli fiziksel aktivite, uygun eğitim ortamı ve hareketi destekleyen fiziksel imkânların motor gelişimin desteklenmesinde belirleyici bir rol oynadığı söylenebilir. Elde edilen bulguların, eğitimciler, antrenörler ve ailelerin yanı sıra, çocuk ve gençlerin fiziksel gelişimine yönelik politika ve uygulamaların şekillenmesine katkı sunabilecek kurumlar için de yol gösterici nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.