Güneydoğu Karadeniz?De Zooplanktonun Mikroplastik Ile Etkileşimi"

TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2026 - 2027

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
Başlama Tarihi: Ağustos 2026
Bitiş Tarihi: Ağustos 2027

Proje Özeti

Dünya genelinde üretimi her yıl katlanarak artan plastiklerin %10’u yetersiz atık yönetimi ve düşük çevre bilinci nedeniyle okyanuslarda son bulmaktadır. Plastikler denizlere metreden mikrometreye kadar çok değişik boyutlarda girdikten sonra bir dizi mekanik ve biyolojik süreç sonucunda parçalanarak mikroplastikleri (<5mm) oluşturmaktadırlar. Tüketildiklerinde besin zincirine dahil olabilen mikroplastikler; istilacı veya patojen türlerin taşınması, habitat kaybı, toksik kimyasal bileşenler gibi etkiler yoluyla denizel biyotayı tehdit etmekte ve kontamine deniz ürünleri aracılığıyla insan sağlığı açısından risk teşkil etmektedir. Sanayileşmiş yirmi bir ülkenin drenaj alanını oluşturan ve yoğun nehir deşarjlarıyla beslenen yarı kapalı bir deniz olan Karadeniz, mikroplastik kirliliği açısından yüksek risk taşımaktadır.

Önerilen bu proje ile Karadeniz’de doğal ortamdan toplanan baskın zooplankton türlerinde mikroplastik tüketimi araştırılacaktır. Bu amaçla, Güneydoğu Karadeniz’de yürütülen TÜBİTAK 114Y232 (Mayıs 2015-Nisan 2016) nolu proje kapsamında toplanıp arşivlenen zooplankton örnekleri kullanılacaktır. Örneklerden seçilip zooplankton bireylerde oksitlendirme metodu ile organik materyal uzaklaştırılarak, mikroplastiklerin varlığı araştırılacaktır. Mikroplastikler stereo mikroskop altında görsel sayım metodu ile sayılarak, sınıflandırılacak, Kızılötesi ve Raman spektroskopisi ile de polimer analizleri gerçekleştirilecektir. Proje çıktıları ile mikroplastik kirliliğine karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi ve mevcut uygulamaların daha etkin şekilde yönetilme çalışmalarına katkıda bulunulacaktır.