Rize’de Afet Farkındalığının Artırılmasında Dijital Erken Uyarı Sistemlerinin Kullanımı
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2026
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
- Başlama Tarihi: Haziran 2026
- Bitiş Tarihi: Kasım 2026
Proje Özeti
Bu araştırma, Rize ilinde sıklıkla yaşanan sel ve heyelan afetlerine karşı toplumsal farkındalığı artırmak ve yerel düzeyde afet yönetimi kapasitesini geliştirmek amacıyla dijital erken uyarı sistemlerinin etkinliğini incelemeyi amaçlamaktadır. İklim değişikliğine bağlı olarak artan yağışlar, coğrafi yapının dik eğimli olması ve yoğun yapılaşma gibi faktörler, Rize’yi afet riski en yüksek illerden biri hâline getirmiştir. Bu durum, afet yönetimi teknolojilerinin yerel düzeyde nasıl kullanıldığını analiz etmeyi bilimsel açıdan önemli kılmaktadır. Proje, hem afet yönetimi literatürüne hem de bölgesel politika süreçlerine katkı sağlayarak, afet risk azaltımı konusunda dijital teknolojilerin toplumsal etkisini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu yönüyle araştırma, TÜBİTAK’ın “Afet Yönetimi Teknolojileri” öncelikli alanı ile doğrudan örtüşmektedir. Araştırma yöntemi, karma bir yaklaşıma dayanmaktadır. Nicel veri toplama aracı olarak Rize merkez, Çayeli, Ardeşen, Pazar ve Fındıklı ilçelerinde yaşayan toplam 100 katılımcıya anket uygulanacaktır. Anket, bireylerin afet farkındalığı, dijital uyarı sistemlerine erişimi, güven düzeyi ve teknoloji kullanım alışkanlıklarını ölçmeyi amaçlamaktadır. Bunun yanında, 15 yarı yapılandırılmış görüşme AFAD temsilcileri, belediye personeli ve yerel STK yöneticileriyle yapılacaktır. Görüşmeler, erken uyarı sistemlerinin sahadaki etkinliğini ve kurumsal koordinasyonu anlamaya yönelik olacaktır. Anket verileri Excel ortamında frekans, yüzde ve Likert ölçek analizleriyle değerlendirilecek; görüşmelerden elde edilen nitel veriler ise tematik analiz yöntemiyle çözümlenecektir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda Rize için özgün bir “Afet Bilinç Endeksi” tasarlanacaktır. Proje altı ay sürecek olup, ilk ayda literatür taraması ve anket tasarımı yapılacak, ikinci ve üçüncü aylarda veri toplama süreci yürütülecek, dördüncü ve beşinci aylarda veri analizleri tamamlanacaktır. Son ayda ise sonuç raporu hazırlanacak ve danışman denetiminde değerlendirilecektir. Olası saha gecikmeleri durumunda çevrim içi anket uygulaması yedek plan olarak kullanılacaktır. Elde edilecek bulgular, Rize’de afet farkındalığını artırmak, yerel yönetimlerin ve kurumların erken uyarı sistemlerine entegrasyonunu güçlendirmek için kullanılacaktır. Bu proje, üniversite–yerel yönetim iş birliğini teşvik edecek, afet risk azaltımı konularında yeni akademik ve toplumsal yaklaşımlara öncülük edecektir. Ayrıca proje, öğrenci araştırma becerilerini geliştirecek, toplumsal farkındalık yaratacak ve Rize’nin sürdürülebilir dirençlilik stratejilerine katkı sağlayacaktır.