Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Nur Aydınlı
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Merkezi sinir sistemi (MSS) semptom ve bulguları ile başvurmuş olan
demiyelinizan hastalık ve limbik ensefalit (LE) hastalarında retrospektif olarak elde
edilmiş paraneoplastik panel ile değerlendirilen otoantikorların varlığı araştırıldı.
Gereç ve Yöntem: Kliniğimize 1.1.2011-31.12.2014 yılları arasında başvuran
demiyelinizan hastalık ve LE tanısı alan 39 hastanın başvuru şikayetleri, nörolojik
muayeneleri, otoantikor varlığı, aldıkları tedaviler, elektroensefalografi, radyolojik
incelemeler ve beyin omurilik sıvısı (BOS) bulguları retrospektif olarak değerlendirildi.
Demiyelinizan hastalık tanısı alan hastalar ise kendi içinde multiple skleroz (MS),
guillain barre sendromu (GBS), akut dissemine ensefalomyelit (ADEM), transvers
myelit (TM) gruplandırılarak incelendi. Otoimmün antikorlar, İstanbul Tıp Fakültesi
İmmünoloji laboratuvarında immünfloresan yöntemi ile çalışıldı ve ELİSA yöntemi ile
doğrulaması yapıldı. Tüm otoantikor değerleri pozitif ve negatif olarak ayrı ayrı
kaydedildi. Otoantikor pozitif olan hastaların sıklığı ve aldıkları tedaviler belirlendi.
Tedaviye yanıtı Modifiye Rankin Skalası (MRSK) ile değerlendirildi.
İstatistiksel analiz için Statistical Package for Social Sciences (SPSS) paket programı
15,0 versiyonu kullanıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde
kabul edilerek değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza alınan 39 hastanın 17’si (%43,6) erkek ve 22’si (%56,4) kız idi.
Ortalama yaş 9.59±4.95 olarak saptandı. Hastalıklar bazında değerlendirdiğimizde 14
hasta MS, 8 hasta GBS, 5 hasta ADEM, 4 hasta TM, 8 hasta LE tanısı almıştı.
Çalışmamızda 39 hastanın 7 sinde (%18) antikor pozitif saptandı. N-metil D-aspartat
reseptör antikoru (NMDAR) beş vakada pozitif (5/30) bulundu. Bunlardan biri MS
(1/14) dört tanesi LE (4/8) idi. AMPA-1, AMPA-2, CASPR-2 (VGKC), anti- LGI-1
(VGKC), GABAR B1 antikorları 30 vakada araştırıldı ve hepsinde negatif olarak
saptandı. Hu, Yo, Ri, PNMA2/Ta, CV2.1, amfifizin antikorları 31 vakada araştırıldı. İki
vaka da MS olmak üzere Yo (1/14) ve PNMA/TA (1/14) antikoru pozitif saptandı, diğer
antikorların negatif olduğu görüldü. Antikor negatif olan 32 olgunun 6’sında (%19)
2
afazi, 8’inde (%25) nöbet, 4’nde (%12,5) kan basıncı değişiklikleri, 10’nda (%31)
taşikardi/bradikardi saptandı. Antikor pozitif olan 7 olgunun 3’nde (%43) afazi, 3’nde
(%43) nöbet, 2’sinde (%29) kan basıncı değişiklikleri, 2’sinde (%29)
taşikardi/bradikardi saptanmdı. Çalışmamızda 23 hastaya lomber ponksiyon (LP)
yapıldı. LP yapılan 18 santral demiyelinizan sendrom ve LE hastalarının BOS total
protein ortalamsı 43.6 mg/dl, BOS glukoz ortalaması 69 mg/dl olarak saptandı. BOS
kültürleri LP yapılan tüm hastaların BOS kültürü steril saptandı. Antikor pozitif olan
hastaların kranial manyetik rezonans görüntülemesinin (MRG) %85’inde tutulum ve
elektroensefalografi (EEG) bulgusu %75 olarak saptanmıştır. Tüm hastalara
immünoterapi uygulandı. Sadece steroid 13 (%33) vakaya, sadece intravenöz
immunoglobulin (IVIG) 15 (%38) vakaya, steroid ve IVIG 9 (%23) vakaya, steroid
ve/veya IVIG sonrası plasma exchange (PE) 6 (%15) vakaya uygulandı. Antikor pozitif
olan 7 vakadan sadece steroid 3 (%43) vakaya, sadece IVIG 2 (%29) vakaya, steroid ve
IVIG 1 (%14) vakaya, steroid ve/veya IVIG sonrası PE 1 (%14) vakaya uygulandı.
Antikor negatif olanlara da aynı tedaviler uygulandıktan sonra tedavi yanıtları
MRSK’ye göre kıyaslandı. Antikor pozitif olanlar MRSK 4’ den 2.57’ye antikor negatif
olanlar 3.72’den 2.22’ye düşüş gösterdi.
Sonuç: Antikor pozitif ve negatif gruplar arasında klinik, BOS, radyolojik bulgular ve
tedaviye yanıt prognozu açısından fark saptanmamıştır. Demiyelinizan ve LE hastalarında
tanımlanan antikorlar tanıda yardımcı olsa da, klinik ve prognozu belirlememde yardımı
dokunabilecek yeni hedeflerin araştırılması gereklidir.