Opioiderjik sistem modülasyonunun deneysel migren modellerinde ağrı ve nörojenik inflamasyon üzerine etkileri ve mekanizmaları
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fizyoloji , Türkiye
Tez Danışmanı: Erkan Kılınç
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Sunulan çalışmada doğal enkefalinaz inhibitörü olan spinorfin aracılığıyla endojen opioid sistem modülasyonunun in-vivo ve ex-vivo migren modellerinde migren ile ilişkili mekanizmalar üzerine etkisi araştırılmıştır. İn-vivo deney gruplarındaki sıçanlara 10 mg/kg nitrogliserin (NTG) intraperitoneal uygulanarak akut migren modeli oluşturuldu. NTG enjeksiyonundan 90 dakika sonra serum fizyolojik, spinorfinin düşük (0,5 mg/kg) ve yüksek (5 mg/kg) dozu, opioid reseptör antagonisti nalmefen (1 mg/kg) ve sumatriptan (600 μg/kg) ayrı ayrı veya birlikte gruplara göre uygulandı. Ex-vivo hemiskull preparatlarında kalsitonin gen ilişkili peptit (CGRP) salınımını indüklemek için kapsaisin (100 nM) uygulandı. Spinorfin (100 μM) ve in-vivo gruplarda test edilen diğer ilaçların hemiskull preparatlarında CGRP salınımı üzerine olan etkisi test edildi. Mekanik hiperaljezi von-Frey testi ile meningeal mast hücrelerinin sayı ve degranülasyonu ise toluidine-blue boyaması yapılarak belirlendi. CGRP ve c-Fos düzeyleri ELISA yöntemiyle analiz edildi. İn-vivo verilerin analizinde one-way ANOVA, ex-vivo verilerin analizinde tekrarlı ölçümler ANOVA kullanıldı. İn-vivo deneylerde spinorfin NTG kaynaklı hiperaljezi, meningeal mast hücre aktivasyonu, CGRP salınımı ve c-fos ekspresyonu düzeylerini azalttı (p<0.001). Nalmefen spinorfinin etkilerini bloke etti ve böylece spinorfinin bu etkileri endojen opioid sistemi aktive ederek gösterdiğini doğruladı (p<0.05). Ex-vivo hemiskull preparatlarında spinorfin kapsaisin ile indüklenen CGRP salınımını azaltırken (P<0.01) nalmefen spinorfinin etkisini bloke etti. Sumatriptan in-vivo deneylerde NTG kaynaklı etkileri (P<0.001) ex-vivo deneylerde de kapsaisinin etkisini inhibe etti (P<0.05). Spinorfin deneysel migren modellerinde nörojenik inflamasyonun bileşenleri olan CGRP ve mast hücre aktivasyonunu azaltarak antinosiseptif etki gösterdi. Bu sonuçlar spinorfinin vücudun doğal ağrı kesicileri olan opioidlerden enkefalinlerin düzeyini artırarak migren baş ağrısını iyileştirmede umut verici bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.