Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı (Yl) (Tezli), Türkiye
Tez Danışmanı: Elif Şebnem Demirci
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Modern dünyada, şehir hayatına olan yönelim dolayısıyla bazen fıkralara daha
fazla ihtiyaç duyulabilmektedir. Özellikle son yıllarda artan kentleşme eğiliminden
kaynaklı olarak insanlar arasındaki iletişim daha katı ve sert bir hal almış ve konuşma
esnasındaki şakalaşmalar, mizahi unsurlar, kinayeler resmi hayatın getirmiş olduğu
ciddiyet dolayısıyla azalmıştır. Bu durumun fıkraların toplum içerisindeki öneminin
artmasında önemli bir etken olduğu düşünülmektedir.
Konusu fıkralar etrafında şekillenen çalışmada Rize ilinden derlenen ve çeşitli
kaynaklardan ulaşılan metinler; yapılarına, konularına, derleme bölgesine, geliştiği
fıkra tipi çevresine ve farklı anlatım şekillerine göre incelenmiştir. Bu bağlamda
fıkraların tasnifi konusunda muhteva merkezli veya tip merkezli tasnif ayrımı yoluna
gidilmemiş; her iki tasnif çeşidinin birleşimi ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Fıkralarla ilgili olan bu çalışmada insan doğasının eğlenceli yanının
sürdürülebilirliğinin ortaya koyulması hedeflenmiş; dar anlamda Rize, geniş anlamda
ise Karadeniz insanının espritüel kişiliğine dikkat çekilmeye çalışılmıştır.