TÜRKİYE’DE 1990’LI YILLARDA İSLAMCI DERGİLERDE ANAYASA TARTIŞMALARI

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyasal Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Eylem Özdemir

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışma 1990’lı yıllarda yayınlanan, Altınoluk, Panel, Yeni Zemin ve Yörünge dergilerindeki 1982 Anayasası’na dair tartışmaları ele almaktadır. İslamcılığın Türkiye’deki tarihsel seyri incelendiğinde İslamcı düşüncenin çeşitli evrelere ayrıldığı görülmektedir. 1990’lardan önceki döneme bakıldığında İslamcılığın söylemlerinin devleti aşmak ve/veya devleti dönüştürmek şeklinde ortaya çıktığı görülmektedir. Fakat bir uyum dönemi olarak da nitelendirilen 1990’larla birlikte İslamcılığın söylemi hak, özgürlük, demokrasi ve insan hakları gibi revizyonist temalara dönüşmüştür. Böylelikle İslamcılık bu yeni kavram setleri ile birlikte kendine kamusal alanda yeni görünüm imkânları sağlamıştır. İslamcılığın söylemindeki bu dönüşüm, İslamcıların anayasaya dair tartışmalarında da kendini göstermektedir. İslamcı dergilerde gözlemlenen anayasa tartışmaları, daha çok, “toplumsal mutabakat”, “temel hak ve hürriyetler” ve “laiklik ilkesi ve devletin dini denetimi” etrafında şekillenmektedir. Buna göre incelenen dergilerdeki temel tartışmanın devleti aşmak ve/veya dönüştürmek değil, temel hak ve özgürlükleri geliştirmek üzerine olduğu görülmektedir. Dolayısıyla İslamcı dergilerdeki 1982 Anayasası’na dair tartışma konuları aynı zamanda İslamcılığın 1990’lı yıllarda geçirdiği dönüşümü de ortaya koymaktadır.