Mobil Uygulama Destekli Akılcı Düşünme Eğitim Programının Üniversite Öğrencilerinin Akılcı ve Akılcı Olmayan Düşüncelerine Etkisi

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Mehmet Güven

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı mobil uygulama destekli akılcı düşünme eğitim programının üniversite öğrencilerinin akılcı ve akılcı olmayan düşüncelerine etkisinin incelenmesidir. Araştırmada ilk olarak üniversite öğrencilerinin akılcı ve akılcı olmayan düşüncelerini belirlemek amacıyla iki ayrı formdan oluşan Akılcı ve Akılcı Olmayan Düşünceler Ölçeği geliştirilmiştir. Akılcı Düşünceler Formu 4 boyut ve 30 maddeden oluşmakta iken Akılcı Olmayan Düşünceler Formu ise 4 boyut ve 24 maddeden oluşmaktadır. Araştırmada, deney ve kontrol gruplarından oluşan ön-test, son-test ve izleme testi ölçümlü yarı-deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni mobil uygulama destekli akılcı düşünme eğitim programı iken bağımlı değişkeni akılcı ve akılcı olmayan düşüncelerdir. Araştırmanın çalışma grubunu yaşları 19 ile 24 arasında değişen ve üniversite öğrenimi gören 16 deney ve 16 kontrol grubu olmak üzere toplamda 32 katılımcı oluşturmaktadır. Deney grubu ile bu çalışma kapsamında geliştirilen ve 8 oturumdan oluşan mobil uygulama destekli akılcı düşünme eğitim programı yürütülmüş ve kontrol grubuna herhangi bir müdahale programı uygulanmamıştır. Deney ve kontrol gruplarından 14’er katılımcı ön-test, son-test ve izleme testi ölçümlerini tamamlamıştır. Ölçümler tamamlandıktan sonra kontrol grubu ile mobil uygulama destekli akılcı düşünme eğitim programının kısaltılmış 6 oturumluk versiyonu yürütülmüştür. Araştırma bulguları deney grubunun ön-test ve son-test akılcı olmayan düşünce puanları karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde bir düşüşün olduğunu göstermiştir. Son-test ve izleme testi puanları karşılaştırıldığında ise anlamlı düşüşün devam ettiği belirlenmiştir. Deney grubunun ön-test ve son-test akılcı düşünce puanları karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde bir artışın olduğu tespit edilmiştir. Son-test ve izleme testi puanları karşılaştırıldığında ise anlamlı düzeyde bir artışın devam ettiği tespit edilmiştir. Kontrol grubunun hem akılcı olmayan düşünce hem de akılcı düşünce ön-test, son-test ve izleme testi puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmış, uygulamacı, araştırmacı ve politika yapıcılara bazı önerilerde bulunulmuştur.