Hukuk, devlet ve ekonomi triosunda Frédéric Bastiat


Öğr. Gör. HİLAL YILMAZ ÖZTÜRK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kamu Hukuku, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Dilara Buket Didin

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Hukuk, devlet ve ekonomi ilişkileri, önemli değişimlerin yaşandığı 19. yüzyıl Fransa'sında düşünür Frédéric Bastiat tarafından oldukça açık ve derin bir biçimde tahlil edilmiştir. Liberal iktisadi anlayışın en önde gelen isimlerinden biri olan Bastiat'nın fikirleri; bireysel özgürlükler, doğal haklar, sınırlandırılmış devlet, serbest ticaret ve piyasa ekonomisi kuramlarının ne denli mühim olduğunun anlaşılması bakımından oldukça değerlidir. Hukukun bir çeşit toplum mühendisliği aracı olmak yerine toplumdaki adaletsizlikleri önlemesi ve gidermesi gerektiğini vurgulayan Bastiat; yasal yağmaya ve hukukun yeniden dağıtım amacıyla suiistimal edilmesine karşı mücadele vermiştir. Bastiat fırsat maliyeti yaklaşımını ön plana çıkararak devletin ekonomik eylemlerinin doğurduğu gizli bedelleri gözler önüne sermiştir. Onun fikirleri modern ekonomi kuramını ve politikalarını önemli ölçüde etkilemiştir. Bastiat, sosyalizm ve korumacılığa yönelik eleştirilerde bulunarak bu sistemlerin ekonomik özgürlükleri ve bireysel sorumluluk bilincini tahrip ettiğini ileri sürmüş ve hangi saiklerle olursa olsun devletin ekonomik alandaki müdahalesini reddetmiştir. Minimal devlet varlığını ve mülkiyet hakkının korunmasını savunan Bastiat'nın öğretisi, laissez-faire kapitalizmi çerçevesinde şekillenen bir kişisel hürriyetler kurgusunu en üst düzeyde tutmaktadır. Bununla birlikte ekonomide olumsuz ve istenmeyen sonuçlardan kaçınmak için serbest piyasaya hiçbir şekilde dokunulmamasını vurgulamakta; bireylerin açık ve adil yasalar çerçevesine kendi çıkarlarını özgürce takip edebilmesinin önemini savunmaktadır. Bastiat'nın tüm eserlerindeki ortak payda, devletin olabildiğince sınırlı bir alana hapsedilerek bireylere azami özgürlüklerin tanınması olmuştur. Bastiat'nın gayet anlaşılır analojilerle tasvir ettiği fikirleri, günümüzde toplumun her bir ferdi için faydalı olacak bilgiler barındırmaktadır. Bastiat'nın entelektüel mirasını hukuk, devlet ve ekonomi çerçevesinde incelediğimiz bu çalışma, kendisinin yaklaşık 200 yıl önce ortaya koyduğu ancak güncelliğini hâlâ koruyan fikirlerini Türkçe literatüre taşıyarak kamu hukukunun güncel meselelerine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.