RİZE VE ÇEVRESİNDE YETİŞEN MEYVE ÖZÜTLERİNİN ANTİ-PROLİFERATİF ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI


Arş. Gör. Dr. SENA ŞAHİN AKTURA

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Mikrobiyoloji, Türkiye

Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Saliha Ekşi

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın amacı Rize’de yetişen bazı meyvelerin antiproliferatif etkinliğini değerlendirmektir. Sitotoksik aktivitenin tayininde insan hücre hatları HeLa (servikal kanser) ve ARPE (normal retina pigmenti) kullanıldı. Çalışmada kullanılan meyveler Arbutus unedo (Kocayemiş), Aronia spp. (Rus yaban mersini), Fragaria spp. (Yabani çilek), Frangula spp. (Barut ağacı), Fructus spp.(Kuşburnu), Ribes spp. (Frenk üzümü), Rubus spp. (Böğürtlen), Solanum spp. (Köpek üzümü), Sorbus spp. (Akçaağaç yapraklı üvez), Vaccinium spp. (Likapa) and Vitis spp. (İsabella üzümü)’dür. Meyvelerin metanol özütleri çeşitli konsantrasyonlarda (800 μg/ml, 400 μg/ml, 200 μg/ml, 100 μg/ml, 50 μg/ml, 25 μg/ml, 12,5 μg/ml) hücrelere eklenerek sitotoksisiteleri değerlendirildi. Taxol ve DMSO sırasıyla pozitif ve negatif kontrol olarak kullanıldı. Solanum spp., Ribes spp. ve Vitis spp. özütleri iki hücre hattında da doza bağımlı sitotoksik aktivite göstermişlerdir. Buna ek olarak Aronia spp., Fragaria spp., Vaccinium spp. ve Rubus spp. özütleri yüksek konsantrasyonlarda her iki hücre hattı üzerinde hafif sitotoksik etki göstermiştir. Ancak Arbutus spp., Frangula spp., Fructus spp. ve Sorbus spp. metanol özütlerinin sadece HeLa’da doza bağımlı olarak hücre canlılığını inhibe ettiği tespit edilmiştir. Bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (P<0.05). Bu bulgular doğrultusunda Arbutus spp., Frangula spp.. Fructus spp. ve Sorbus spp. meyvelerinin potansiyel antikanser ajanı olabilecekleri, bunun için detaylı çalışmalara ihtiyaç duyulduğu kanısındayız.