BEYAZ ÇAYIN KARACİĞER FİBROZİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI


Prof. Dr. HÜLYA KILIÇ

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Hülya Kılıç Yılmaz

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Karaciğer fibrozisi, karaciğerin kronik hasarlanmaya karşı verdiği iyileşme yanıtıdır ve tüm kronik karaciğer hastalıkları için ortak bir son yolu temsil eder. Karaciğer hasarını takiben fibrojenik yanıtın önemli aracısı olan stellat hücreler aktive olur ve karaciğer yapısını bozan ekstraselüler matriks üretir. Önemli bir mortalite ve morbidite sebebi olan hepatik fibrozun günümüzde etkin bir tedavisi bulunmamaktadır. Bu çalışmada beyaz çayın karaciğer fibrozisi üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla ratlarda karbon tetraklorür (CCl4) ile deneysel karaciğer fibrozis modeli oluşturuldu. Eşzamanlı olarak ratlara beyaz çay içme suyunda ad libitum olarak verildi. Diğer yandan kullandığımız beyaz çayın antioksidan aktivitesi değerlendirildi. Beyaz çayın toplam fenolik madde miktarı 34.9±1.1 mg GAE/g kuru ağırlık, toplam flavonoid madde miktarı 34.1±3.4 mg QE/g kuru ağırlık, bakır iyonu indirgeyici antioksidan kapasitesi (CUPRAC) 1127.4±44.6 mg TE/g kuru ağırlık, ferrik indirgeyici antioksidan gücü (FRAP) 54±4.7 mg TE/g kuru ağırlık, DPPH radikalini %50 oranında temizlemek için gereken etkili numune konsantrasyonu 0.091±0.005 mg/mL olarak bulundu. Çalışma sonucunda beyaz çay verilen grupta fibrozis grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte karaciğer dokularında malondialdehit (MDA) düzeyi daha düşük, glutatyon (GSH) düzeyi daha yüksek ve serum alanin aminotransferaz (ALT) düzeyleri daha düşük bulundu. Bununla birlikte beyaz çay verilen grupta karaciğer dokusu hidroksiprolin düzeyleri anlamlı olarak daha düşük (p=0.001)  bulundu. Histopatolojik olarak da Karaciğer Dokusu Histopatolojik Hasar Skorlaması’nın (KHHS) ve fibrozis skorlamasının beyaz çay verilen grupta anlamlı olarak daha düşük (p<0.001) olduğu elde edildi. Tüm bu sonuçlar beyaz çayın karaciğer fibrozisinin ilerlemesini yavaşlatabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte beyaz çayın karaciğer fibrozisinde tedavi olarak kullanılabilirliğiyle ilgili daha fazla çalışma yapılmasının gerekli olduğu kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: Beyaz çay, karaciğer, fibrozis