DENERVE EDİLMİŞ SIÇAN YAĞ DOKUSUNDA KARBONİK ANHİDRAZ İZOENZİMLERİNİN GEN EKSPRESYONLARININ İNCELENMESİ


Prof. Dr. HÜLYA KILIÇ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Ahmet Alver

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Sempatik sinir sistemi Yağ dokusu metabolizmasının düzenlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Yağ doku denervasyon çalışmalarında denerve dokuda lipolizin azaldığı, yağ dokusu kütlesinde artığı gözlenmiştir. Yağ hücrelerinin boyut artışı aşırı TG depolanmasına bağlı olarak şekillenmektedir. Bu projede de novo lipid sentezinde substrat sağlayıcı CA II, VA ve VB izoenzimlerinin denervasyona bağlı olarak beyaz yağ dokusunda nasıl değiştiği araştırıldı.

Projede 180-220 g 4-6 haftalık 16 adet erkek sıçan kullanıldı ve iki çalışma grubu  oluşturuldu.

I.   Grup: Sağ retroperitoneal yağ dokusu tamamen denerve edildi ve 1 ay sonra sakrifiye edildi (sol retroperitoneal yağ dokusu denerve edilmeyip, kontrol olarak kullanıldı).

II.   Grup: Sağ retroperitoneal yağ dokusu tamamen denerve edildi ve 3 ay sonra sakrifiye edildi (sol retroperitoneal yağ dokusu denerve edilmeyip, kontrol olarak kullanıldı).

Sakrifikasyon işlemlerinden sonra her iki retroperitoneal yağ dokusu çıkarıldı ve ağırlıkları tartıldı. Doku örneklerinde cDNA sentezi ve norepinefrin ölçümü yapıldı. Birinci ayın sonunda denerve edilen sağ retroperitoneal yağ dokuda Car2, Car5A veCar5B gen expresyonu düzeyi denerve edilmeyen sol retroperitoneal yağ dokusu ile karşılaştırıldığında artmış olarak bulundu. Üç aylık denervasyonu takiben yapılan ekspresyon çalışmalarında anlamlı bir farklılık bulunamadı.

Sonuç olarak denervasyonu takip eden ilk aydaki denerve yağ dokusundaki CA izoenzimlerinin gen ekspreyonlarının de novo lipid sentezini destekleyecek yönde değiştiği ve bunun da denerve yağ dokusundaki kütle artışına katkı sağladığı kanaatine varıldı.

Anahtar sözcükler: Denervasyon, yağ doku, karbonik anhidraz