Millî Mücadele Dönemi Türk Basınında Dış Politika Yönelimleri


Dr. Öğr. Üyesi MUSTAFA ARIKAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tez Danışmanı: Uğur Üçüncü

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Millî Mücadele dönemi, Osmanlı Devleti tarih sahnesinden çekilirken Türkiye Cumhuriyeti’nin doğum sancılarının yaşandığı çok kritik bir geçiş devresidir. Kronolojik bakımdan Mondros Mütarekesi’nden (30 Ekim 1918) Mudanya Mütarekesi’ne kadar (11 Ekim 1922) olan Millî Mücadele dönemine odaklanan bu çalışmanın temel meselesi, bu dönemde Türk kamuoyunda bilhassa basın üzerinden yapılan dış politika tartışmalarını ortaya koymaktır. Bu çerçevede Millî Mücadele döneminde yayın yapan Türk basınının dış politikaya yönelik eğilimleri ve Türk kamuoyunu besleyen haber kaynakları tespit edilmiş; Türk kamuoyunun nasıl şekillendiğinin, dönemin uluslararası güç dengelerinin ve bu dengelerin Türk kamuoyu tarafından nasıl yorumlandığının analizi yapılmıştır.

Yasama, yürütme ve yargı erklerinden sonra dördüncü kuvvet olarak kabul edilen basın, Millî Mücadele döneminde son derece önemli fonksiyonlar icra etmiştir. Etkin bir kamuoyunun oluşumuna ve toplumun yönlendirilmesine katkı sunan Millî Mücadele basını, aynı zamanda yeri doldurulmaz bir açık istihbarat kaynağı, ortak siyasî aklın oluşmasına imkân veren bir platform ve millî hakların dünyaya duyurulmasını sağlayan çok önemli bir vasıta olmuştur. Bütün bu fonksiyonlarıyla millî güç unsurlarından biri olan basın, Millî Mücadele’nin başarıya ulaşmasına büyük katkılar sunmuştur. Ulaştığı veriler itibariyle basın tarihi, sosyoloji ve uluslararası ilişkiler disiplinlerine de katkı sunacağını umduğumuz çalışmamız, dış politikaya ilişkin haber, yorum ve analizler üzerinden Türk basınının bütün bu özelliklerini ortaya koymaktadır.