Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Halis Demir
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmada lider-üye etkileşimi ve iyi oluş arasındaki ilişkide çalışan dayanıklılığının aracılık etkisi ve bu dolaylı etki üzerinde bağlanma stillerinin düzenleyici rolü incelenmiştir. Çalışma, kaynakların korunması teorisi, öz belirleme teorisi ve ekolojik sistemler teorisi çerçevesinde tasarlanarak; lider üye etkileşiminin iş yerinde iyi oluşu artırabileceği süreçleri ve koşulları açıklamayı amaçlamıştır. Çalışmada ilişkisel analiz yöntemi kullanılarak, hipotezleri test edebilmek üzere; kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılan 424 banka çalışanından, anket formu ile toplanan veriler kullanılmıştır. Lider-üye etkileşimi ve psikolojik iyi oluş ilişkisi doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Bu ilişkide çalışan dayanıklılığının aracılık rolü çoklu doğrusal regresyon, dolaylı etki üzerinde güvenli bağlanma stilinin düzenleyici etkisi ise etkileşimli çoklu doğrusal regresyon analizleri Hayes PROCESS makrosu kullanılarak araştırılmıştır. Analizler neticesinde; lider-üye etkileşiminin iyi oluş üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü etkisi ve bu etki üzerinde çalışan dayanıklılığının kısmi aracılık rolü bulunduğuna dair sonuçlar elde edilmiştir. Yüksek kaliteli lider-üye etkileşiminin dayanıklılığı, dolayısı ile iyi oluşu, özellikle düşük güvenli bağlanma seviyelerine sahip çalışanlar için artırdığı ancak, güvenli bağlanmanın yüksek düzeylerinde lider-üye etkileşiminin etkisinin azaldığı görülmüştür. Kaygılı-kararsız ve kaçınan bağlanma stillerinin düzenleyici etkilerine dair anlamlı sonuçlar elde edilememiştir. Çalışma sonuçları, bireysel farklılıkların önemli olduğu, liderle kurulan yakın ilişkinin tüm çalışanlar için her zaman katkı olarak algılanmayabileceği biçiminde yorumlanmıştır. Çalışmada iyi oluş süreçleri bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmış; elde edilen sonuçlar çalışmada destek olarak alınan teoriler çerçevesinde değerlendirilerek alana ve uygulamaya katkısı tartışılmış, öneriler sunulmuştur.