PRENS SABAHADDİN: SİYASİ, TOPLUMSAL VE İKTİSADİ FİKİRLERİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Kamu Yönetimi Ve Siyaset Bilimi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Esen A.
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmanın amacı Sultan II. Abdülhamid’in yeğeni,
yani Osmanlı hanedan üyesi olmasına rağmen Osmanlı Devleti yönetim şekline
karşı duruşu ile önemli bir fikir adamı olan Prens Sabahaddin’in siyasi,
toplumsal ve iktisadi fikirlerini bir bütün olarak incelemektir. 18. ve
19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu toplumsal bunalıma reçete
arayan aydınlardan biri olan Prens Sabahaddin, idari ve siyasi yapının
değiştirilmesi, ıslah edilmesi gibi kısa ve geçici çözüm önerilerinden ziyade,
toplumsal yapının temel taşı olan aileden ve bireyden başlayarak kalıcı olarak
değiştirilmesi gerektiğine inanmış ve bu görüşü savunarak diğer aydınlardan
farklı bir yerde konum almıştır. Prens Sabahaddin Osmanlı Devleti’nin
sıkıntılarını gelip geçici tedbir ve fikirler yerine ilmi usullerle çözmeye
çalışmıştır. O¸ pozitif bilim tekniği olan gözlemi toplum bilimine uygulamayı
önermiştir. Prens Sabahaddin, fikir yönünden sosyal hayatta bireycilik,
iktisadi hayatta şahsi teşebbüs, idari yönetimde de adem-i merkeziyeti savunmuştur.
Bu doktora çalışmasının temelini de Prens Sabahaddin tarafından savunulan
fikirler oluşturmaktadır. Prens Sabahaddin ile ilgili yapılan daha önceki
çalışmaların hemen hemen hepsinin siyasi, sosyal ve iktisadi boyutları bir
bütün olarak ele almadığı ve bundan dolayı da Prens Sabahaddin’in fikirlerinin
tam anlamıyla açıklayamadığı görülmüştür. Bu sebeple bu çalışmada Prens
Sabahaddin’in fikirleri bütünsel olarak ele alınmış ve kendi içerisinde belli
bir tutarlılığa sahip olduğu ortaya çıkmıştır.