Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tıbbi Biyokimya, Türkiye
Tez Danışmanı: Adnan Yılmaz
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Meme kanseri dünya genelinde kadınlarda
sık görülen bir kanserdir ve 2022 yılında ortalama 666.000 kadın için kansere
bağlı ölümlerin önde gelen nedenidir. Bu çalışma, dünyanın en popüler
içeceklerinden biri olan beyaz çayın, hücrelerin oksidatif ve enflamatuar
süreçlerini azaltarak ayrıca DNA hasarını, hücre çoğalmasını, hayatta kalmayı,
anjiyogenezi, enflamasyonu ve metastazı önleyerek meme kanserinin önlenmesinde
ve tedavisinde etkili olabileceği düşüncesinden yola çıkılarak tasarlandı.
Çalışmanın amacı, beyaz çayın önemli bir sağlık sorunu olan meme kanseri
üzerindeki kemopreventif etkisini değerlendirmekti. N-metil-N-nitrozoüre (MNU)
ile indüklenen meme kanserinde, beyaz çayın potansiyel etkisinin araştırıldığı
ilk çalışmadır.
50 adet
Sprague Dawley rat; Kontrol, MNU, Taxol (TAX), düşük doz beyaz çay (BÇ-50) ve
yüksek doz beyaz çay (BÇ-200) olmak üzere beş gruba ayrıldı. 4 hafta boyunca
gavajla içme suyu veya beyaz çay verildi. 4. haftanın sonunda kontrol grubu
hariç tüm gruplarda meme karsinomu indüklendi. Ardından 14 hafta içme suyu veya
BÇ uygulamasına devam edildi. Biyokimyasal, histopatolojik ve
immünohistokimyasal analizlar için kan ve meme dokuları alındı. Serum
numunelerinde VEGF, M-CSF, TNF-α, MMP-9, IL-6, CA 15-3, ER-α, PC, TIMP-1, MDA
ve GSH, meme dokularında Ki67, 8-OHdG ve Kaspaz-3 incelendi.
MNU grubuyla
karşılaştırıldığında, BÇ-50 grubunda M-CSF, TNF-α, IL-6, PC, TIMP-1 ve MDA
düzeyleri önemli ölçüde azalırken, GSH düzeyleri önemli ölçüde artmıştır.
BÇ-200 grubunda sadece M-CSF ve MDA seviyelerinde önemli azalma vardı.
Özellikle BÇ-50 grubunda, lipid peroksidasyonunu iyileştirici etkisi olduğu,
DNA ve protein hasarını engellediği, inflamatuar sitokin seviyelerini
azalttığı, apoptozu indükleyerek kanser hücrelerinin çoğalmasını önlediği,
ayrıca M-CSF salınımını bloke ederek tümör büyümesini inhibe ettiği belirlendi.
MNU maruziyetiyle artan hiperplazik alanlar ve histopatolojik değişikliklerin
beyaz çay ile başarılı bir şekilde onarıldığı gösterildi. MNU grubunda Ki-67
pozitifliği gösteren hiperplazik epitel hücrelerinin sayıca artmış olduğu,
tedavi sonrasında ise azaldığı belirlendi. Beyaz çayın kaspaz-3 aktivitesini
arttırarak kanser hücrelerini apoptoza soktuğu MNU grubunda ise apoptotik
hücrelerin sayısının çok düşük olduğu belirlendi.
Çalışmamızın sonuçları, beyaz çayın
meme kanserinin önlenmesi üzerine olumlu etkilere sahip olduğu ve aynı zamanda
kaşeksi gibi kansere bağlı komplikasyonları önemli ölçüde azalttığını gösterdi.
Bulgularımız, beyaz çayın anti-karsinojenik etkisi ve meme kanseri
kemopreventif potansiyelini daha kapsamlı araştırmak için önemli veriler
sağlamaktadır. Beyaz çayın, tümoral olaylarda ortaya çıkan doku hasarının
önlenmesine katkı sağladığı gösterildi. Beyaz çay kemoterapinin yerini alamasada,
ancak faydalı özellikleri sayesinde meme kanserinin önlenmesini
destekleyebilecek bir takviye olarak kullanılabilir.