HEMODİYALİZ İÇİN VASKÜLER GİRİŞİMLERDE KOMPLİKASYONLAR

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İstanbul Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama Ve Araştırma Merkezi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç.Dr.Gülüm Altaca

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

HEMODİYALİZ İÇİN VASKÜLER GİRİŞİMLERDE KOMPLİKASYONLAR

Giriş: Son dönem böbrek yetmezliği olan hastalar dramatik bir şekilde dünyada artış göstermektedir. Bu hastalar yaşam kalitesinin iyi olabilmesi için uzun dönem ve düzenli hemodiyaliz tedavisine gerek duymaktadırlar. Hemodiyaliz tedavisi için arteriovenöz fistüller (AVF) ilk tercih edilen yöntemler olmaktadır. Yüzeyel venlerin, anatomik veya tekrarlayan girişimlere bağlı uygunsuz olduğu durumlarda da AVF’e alternatif olarak greft prosedürleri uygulanmaktadır. Bu çalışmada, hemodializ tedavisi gereken hastalarda vasküler giriş yöntemleri ve oluşan komplikasyonların yönetilmesinde, elde ettiğimiz tecrübelerimizi ortaya koyduk.

Materyal ve metod: Ocak 2000-Aralık 2002 tarihleri arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Transplantasyon Ünitesi’ nde greft uygulanan 66 hasta retrospektif olarak incelendi. Hemodiyaliz için yapılan AVF ve greft işlemlerinin değerlendirilmesi üç şekilde yapıldı; klinik muayene, tekrarlayan vizitler ve telefon konuşmaları. Olgularımız 8 ila 48 ay, ortalama 30 ay takip edildi. AV fistül açılan hastaların girişim sayıları, greft uygulanıp uygulanmadığı ve bu işlemler sonrasında gelişen komplikasyonlar ile DM, amiloidoz gibi kronik sistemik hastalıkları araştırıldı. İlk vasküler girişimleri hastanemiz dışında başka bir merkezde yapılan hastalar (Grup I) ve tüm vasküler işlemleri hastanemizde yapılan hastalar (grup II) olarak ayrıldı ve her iki gruptaki hastaların postoperatif dönemde gelişen komplikasyonlar ile AVF ve greft sürvileri incelenerek karşılaştırıldı. Bu çalışmada istatistiksel değerlendirmelerde Chi kare ve Student t-testi kullanıldı. p < 0.05 anlamlı kabul edildi.

Bulgular: 66 hastanın 28 (% 42.4)’ ü kadın ve 38 (% 24.6)’ i erkek idi. Bu hastaların yaşları 24 ile 78 arasında, ortalaması ise 51 yaş idi. Hastalarda gelişen komplikasyonlar ise trombus, psödoanevrizma, steal sendrom, Venöz hipertansiyon, enfeksiyon, kanama ve kalp yetmezliği idi. Bu komplikasyonlara karşı yapılan cerrahi ve tıbbi müdahaleler saptandı.

Sonuç: AV fistül ve AV greft uygulamaları sonrasında, hastaların hem yaşam konforunu hem de hayatını tehdit eden komplikasyonlar gelişebilmektedir. Komplikasyonların tedavisinde esas yaklaşım komplikasyonun önlenmesine yöneliktir. Hasta seçimi, preoperatif hazırlık süreci ve iyi bir cerrahi komplikasyonları en aza indirgeyecektir. Ayrıca hastaların yakından izlenmesi ve gelişen komplikasyonlara erken müdahale yapılabilmesi önemli bir ayrıntıdır. Birçok komplikasyonda, erken müdahale yapılabilmesi, yeni bir AVF yada greftin operasyon ihtiyacını geciktirecektir. AV fistül yada greftin çalışma devamlılığının sağlanamadığı durumlarda ise, hastanın yeniden çok geniş ve dikkatli olarak değerlendirilmesi ve ondan sonra girişimin planlanması uygundur.