Değişim programlarının kamu diplomasisindeki rolü: Erasmus Programı örneği


Öğr. Gör. DİLEK SAKARYA USTA

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Munzur Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Serkan Gündoğdu

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Geleneksel uluslararası ilişkiler teorileri ve geleneksel diplomaside sıklıkla başvurulan sert güç, baskı ve zorlama stratejileri Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte dünyada önemli bir değişim geçirmiştir. Günümüzde teknolojik ilerlemeler, hızlı iletişim ve kamuoyunun gücünün artması gibi sosyal değişimler sayesinde sert gücü odağına alan geleneksel diplomasi yaklaşımı yerini yumuşak güç merkezli kamu diplomasisine bırakmıştır. Kamu diplomasisi, geleneksel diplomasinin tamamlayıcı unsuru olarak ortaya çıkan; daha barışçıl, işbirlikçi ve uzlaşmacı bir yaklaşımı temsil etmektedir. Yumuşak güç de diplomasiyi destekleyerek, devletlerin uluslararası ilişkilerde daha etkili ve kabul edilebilir bir şekilde hareket etmelerine yardımcı olmaktadır. Sert güç, çatışma, ekonomik ve sosyal yaptırımlar ve baskı yöntemli hükümetten hükümete veya diplomatik ilişkilere dayalı geleneksek diplomasinin aksine; daha insan ve toplum odaklı, hükümet dışı aktörleri ve kurumları da kapsayan kamu diplomasisi ve kültürel diplomasi uygulamaları giderek daha fazla benimsenmektedir. Bu bağlamda, Avrupa Birliği gibi küresel ekonomik ve siyasi bir güce sahip olan aktörler, kültürel diplomasi ve kamu diplomasisi faaliyetlerine daha fazla önem vermektedirler. Hükümet dışı aktörler tarafından yürütülen değişim programları da kamu diplomasisinin en önemli araçları arasında yer almaktadır. Avrupa Birliği'nin geniş kapsamlı ve çok uluslu değişim programı olan Erasmus Programı, kamu diplomasisi uygulamalarının başarılı örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, Erasmus Programı özelinde değişim programlarının devletlerin kamu diplomasisi politikaları oluşturmaları üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, Erasmus Programı'nın bir ülkenin kamu diplomasisi pratiğinin bir bileşeni olduğunu vurgulamakta ve programın küresel iletişim ve iş birliği açısından ne denli önemli olduğuna dikkat çekmektedir. Bu programlar, kültürler arası anlayışın geliştirilmesinde, toplumlar arası etkileşimin teşvik edilmesinde ve uluslararası işbirliklerinin tesis edilmesinde etkili bir araç olarak öne çıkmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yönteminin doküman inceleme tekniği kullanılmış, elde edilen verilerin yorumlanmasında betimsel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Yabancı ve Türkçe literatür taranarak, doğrudan ve dolaylı alıntı araştırma yöntemleri kullanılarak yazılmıştır.