Mütekaddimin Devri Kelamcılarına Göre Bilgi Kaynağı Olarak Keşf ve İlham


Prof. Dr. AHMET İSHAK DEMİR

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Yusuf Şevki Yavuz

Tezin Onay Tarihi: 1993

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mütekaddimîn Devri Kelâmcılarına Göre Bilgi Kaynağı olarak Keşf ve İlhâm

 

Tez bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır.

Girişte genel olarak Kelâm İlmi'nde bilgi problemi konusu bilginin imkanı, mahiyeti, kaynakları ve değeri başlıkları altında incelenmiştir.

Birinci bölümde Keşf ve ilhâm kavramlarının etimolojisiyle birlikte bu terimlerle anlam yakınlığı bulunan diğer Tasavvuf terimleri incelenmiş ve Tasavvuf kaynaklarına göre keşfî bilginin kısa bir tarihçesi verilmiştir. Tasavvuf ehline göre ilhâmla elde edilen bilginin değeri Kur'an-ı Kerim'e uygunluğun şart olduğu şeklinde tesbit edilmiştir.

İkinci bölümde Keşfî bilginin Kelâm İlmi'ne intikali işlendikten sonra kelâmcılar Mu‘tezile, Selefiyye, Eş‘ariyye, Mâtürîdiyye ve Şî‘a olmak üzere mezhepler bazında ele alınarak keşf ve ilhâma karşı takındıkları tavır tesbit edilmeye çalışılmıştır.

Sonuç olarak Şî‘a'nın imamın bilgisi hususundaki iddiası hariç hemen bütün mütekaddimîn devri kelamcılarının dini konularda keşf ve ilhâmın doğru bir bilgi kaynağı olarak kabul edilemeyeceği fikrini taşıdıkları neticesine varılmıştır.