Akademik Veri Yönetim Sistemi
Çığda Arama Kurtarma Ve Tıbbi Bakım, Prof. Dr. Abdülkadir GÜNDÜZ,Prof. Dr. İsmail TAYFUN,Dr. Öğr. Üyesi Enes BULUT, Editör, Hipokrat Yayınevi, Ankara, ss.143-156, 2026
Çığ kazaları, birbirini tetikleyen
mekanizmalar sonucu gelişen ve çoklu organ sistemlerini etkileyen ciddi klinik
tablolardır. Çığ altında kalan bireylerde oksijen yetersizliği nedeniyle
gelişen hipoksi ve asfiksi, en sık görülen ve hızlı müdahale edilmediği
takdirde ölümcül olabilen komplikasyonlardır. Çığ ortamında uzun süre kalmaya
bağlı olarak gelişen hipotermi, kardiyovasküler, nörolojik ve renal sistemlerde
ciddi disfonksiyonlara yol açabilir. Hipoterminin ilerlemesiyle kardiyak
aritmiler, dolaşım yetmezliği ve ani kardiyak arrest gelişebilir. Ayrıca çığ
sırasında meydana gelen künt travmalar, organ hasarlarına, masif kanamalara,
ekstremite kırıklarına ve omurilik yaralanmalarına yol açarak klinik tabloyu
ağırlaştırır. Uzun süre basıya maruz kalan yaralılarda, crush (ezilme) sendromu
gelişebilir ve bu durum hiperkalemi, rabdomiyoliz ile akut böbrek yetmezliği
gibi dolaşım ve metabolizma bozukluklarına yol açabilir. Çığ altında kalmaya bağlı dolaşım
bozuklukları, hem travmatik hem de metabolik nedenlerle gelişerek çoklu organ
yetmezliği riskini artırır. Bunlara ek olarak, uzun süre gömülü kalan
bireylerde doku bütünlüğünün bozulmasına bağlı enfeksiyon ve septik şok gelişimi
de önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Tüm bu patolojiler erken ve etkili
müdahale edilmediğinde mortalite oranları artmaktadır. Bu nedenle çığ
kazazedelerinde sağ kalımı artırmak için hava yolu açıklığının sürdürülmesi,
aktif ısıtma yöntemlerinin uygulanması, oksijen ve dolaşım desteğinin
sağlanması, sıvı-elektrolit dengesinin sürdürülmesi ve gerekli durumlarda
cerrahi girişimlerin uygulanması gibi tıbbi yaklaşımlar gerekir.