MANTIK GELENEĞİ BAĞLAMINDA TEHZÎBÜ’L-MANTIK


Creative Commons License

ŞAHİN E.

Kimlik Yayınları, Kayseri, 2019

  • Basım Tarihi: 2019
  • Yayınevi: Kimlik Yayınları
  • Basıldığı Şehir: Kayseri

Özet

Bir metni okumak evvelemirde ne dediğini ortaya çıkarmakla yani anlama süreciyle doğrudan bağlantılıdır. Anlama ise metni tek boyutlu değil bir çok farklı açıdan değerlendirmekle mümkün olabilmektedir. Sadece yazarın ne dediğine odaklanmak anlam için geçerli boyutu oluşturmamaktadır. Metnin anlamını ortaya çıkartabilmek ancak bir çok boyutu hesaba katmakla mümkün hale gelebilmektedir. Bu da kendinden önce gelen geleneği, birikimi yansıtmakla ve kendinden sonrasına aktarılan bilginin nasıl şekillendiğiyle doğrudan alakalıdır. Metnin anlamını tarihi bağlamından koparırsak onun anlamını da kaybederiz. Dolayısıyla Teftâzânî’nin Tehzîbü’l-mantık’ını anlamak için kısaca mantık tarihinin arka planını da bilmek yansıtmak gerekmektedir.

 

Teftâzânî’nin ortaya koyduğu metne bakıldığında yapı itibariyle özet denilebilecek bir mantık eseri meydana getirdiği anlaşılmaktadır. Teftâzânî’nin sade bir üslubu tercih ediş sebebinin arkasında mantığı inşai bir metotla ele alma isteğinin bulunduğunu ifade edebiliriz. Onun muhtasar bir üslupla eserini kaleme alması, tarihi süreç içerisinde kapalı kalan yerlerin açıklanması ve anlaşılması için üzerine bir çok şerh ve haşiye türü eserin yazılmasına neden olmuştur.