Türkçe Öğretmeni Adaylarının Görüşleri Doğrultusunda Anlam Bilimi Dersinin İşlevi


Creative Commons License

Gökçe B.

in: Türkçenin Eğitimi-Öğretiminde Kuramsal ve Uygulamalı Çalışmalar - 11, Gülsün Leylâ Uzun,B. Ümit Bozkurt,Elif Arıca Akkök,Özlem Dağ Tarcan, Editor, Ankara Üniversitesi, Ankara, pp.483-500, 2020

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
  • Publication Date: 2020
  • Publisher: Ankara Üniversitesi
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.483-500
  • Editors: Gülsün Leylâ Uzun,B. Ümit Bozkurt,Elif Arıca Akkök,Özlem Dağ Tarcan, Editor

Abstract

Anlam bilimi, dil olgusu içinde anlamla ilgili her türlü konuyu inceleyen dil bilimi dalıdır. Dil eğitimi ve öğretiminin temelini oluşturan bu alanın kuram ve uygulama boyutlarıyla içselleştirilmesi önemlidir. Bu açıdan araştırmanın amacı, Türkçe

öğretmeni adaylarının görüşleri temelinde Anlam Bilimi dersinin işlevini sorgulamaktır. Nitel araştırma yaklaşımına uygun biçimde yürütülen araştırmanın çalışma grubunu, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Programı 4. sınıfta öğrenim gören 51 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Katılımcılara, 2017-2018 akademik yılı bahar yarıyılında Anlam Bilimi dersi kapsamında kuram ve uygulamanın iç içe olduğu, on dört haftalık bir eğitim verilmiştir. Eğitimin sonunda, standartlaştırılmış açık uçlu görüşme formu kullanılarak elde edilen veriler, içerik çözümlemesi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre katılımcıların çoğunluğu, Anlam Bilimi konularının öğretiminde “bağlam” temelli bir yolun izlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Türkçe Dersi Öğretim Programında (2018) yer alan öğrenme alanları ile ilgili kazanımların Anlam Bilimi dersinin içeriğiyle doğrudan ilgili olduğu ifade edilerek Türkçenin zenginliğinin anlaşılmasında bu dersin önemine dikkat çekilmiş, verimliliğinin artırılması için biçimsellikten uzaklaşılıp işlevsel bir yaklaşımın temel alınması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda Anlam Bilimi dersinin, içerik yönünden dil eğitiminin temel kavramlarını kapsamasından

dolayı Türkçe öğretmenliği lisans programlarının son sınıflarında değil ilk iki yılı içinde verilmesi önerilmektedir.