Çay Bitkisinin (Camellia Sinensis) Hayvan Yeminde Yem Katkısı Olarak Kullanımı


Creative Commons License

Arıman Karabulut H., Günal Ş.

Ulusal Çay Kongresi, Rize, Turkey, 21 - 24 May 2024, pp.1-2

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Rize
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.1-2
  • Recep Tayyip Erdoğan University Affiliated: Yes

Abstract

Beslemede dengeli ve düşük maliyetli alternatif yem kaynakları her zaman dikkat çekmiştir. Bu anlamda, dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi, ülkemizde özellikle Doğu Karadeniz Bölgesinde yetişen çay bitkisi birçok besinsel içeriğinden dolayı ciddi bir potansiyel taşımaktadır. Çay flavoidlerce zengindir ve özellikle yeşil çayda bulunan başlıca polifenolik bileşikler kateşinlerdir. Bu bileşikler antienflamatuar, antikarsinojenik, antimutajenik, antiarteriosklerotik, antioksidan ve antibakteriyel özelliklere sahiptir.  Çay (Camellia sinensis) bitkisi tıbbi, canlandırıcı ve hafif uyarıcı etkileri nedeniyle, dünyada sudan sonra en çok tercih edilen içeceklerden biridir. Son yıllarda çayın hayvan beslemede de kullanımı gündeme gelmiştir. Çayın toplanması ve işleneceği fabrikalara ulaştırılmasında çok miktarda atık çay ortaya çıkmaktadır. Normal şartlarda atık miktarı üretimin % 3-5’i iken, hatalı hasat sebebiyle % 17-18’lere ulaşabilmektedir. Bu durum hem çevre kirliliğine hem de ekonomik kayba neden olmaktadır. Araştırmacılar tarafından yapılan çalışmalarda çay bitkisi atıklarında bulunan saponin ve tanin bileşiklerinin çiftlik hayvanlarında metan üretimini azalttığı, yağ asidi ve mikrobiyolojik protein üretimini ise artırdığı tespit edilmiştir. Buna karşın bazı araştırmacılar da çay atıklarının hayvanlar üzerinde toksik etki yaptığını belirlemişlerdir. Çay bitkisinde bulunan saponinlerin en önemli işlevleri; hipotalamusu etkileyerek iştah arttırıcı etkisi, amonyak bağlayıcı olması, üreaz faaliyetini önleyici etkisi, bağırsak epitel hücrelerinde yüzey gerilimini düşürücü etkisi, anti-protozoal, antioksidan, anti-fungal ve antibakteriyel özellikleri sayılabilir. Tüm canlılar için en önemli ihtiyaçların başında beslenme gelmektedir. Çiftlik hayvanlarının ve balıkların insan beslenmesinde yeri büyüktür. Hem çay ürünlerinin değerlendirilmesi hem de hayvanların sağlığına faydalı olacağı inancıyla çay ve ürünlerinin yemlerde katkı maddesi olarak kullanılma çalışmaları yapılmaktadır. Bu derlemede, çayın çiftlik hayvanları ve balıkların beslenmesinde yem katkısı olarak kullanılmasına ilişkin araştırma bulguları irdelenmiştir.