1893 Şikago Fuarı’nda Osmanlı’nın Üç Kadın Temsilcisi: Cervantes, Vielé ve Fatma Aliye


Sancak İ.

ADAM ACADEMY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES, cilt.15, sa.2, ss.479-496, 2025 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 15 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.31679/adamakademi.1493153
  • Dergi Adı: ADAM ACADEMY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.479-496
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Osmanlı İmparatorluğu için devletin çıkarlarını korumak maksadıyla askeri ve ekonomik kapasiteden oluşan sert güç kullanımı 19. yüzyıl sonlarında çoğu zaman bir seçenek olmaktan uzaktı. Böyle bir ortamda yumuşak güç ve onun eyleme geçirilmiş hali olan kamu diplomasisi eskisine göre daha önemli hale gelmişti. Dönemin en önemli uluslararası organizasyonlarından biri olan Dünya Fuarları devletlerin tanıtımı için oldukça elverişli bir ortam sunuyordu. Batı toplumunun önyargılı bakışının muhatabı olan Osmanlı İmparatorluğu için 1893 Şikago Fuarı iyi bir fırsattı. Batı dünyasındaki İslam ve Osmanlı karşıtı, kadın hakları temelli önyargıları ortadan kaldırmak için bu fuarda Osmanlı kadınını yine kadınların anlatması daha etkili olabilirdi. Bu bağlamda, Osmanlı’nın ilk kadın yazarlarından Fatma Aliye Hanım her ne kadar fuara katılmasa da eserleri ile fuarda yer almış, İspanyol müzisyen Esmeralda Cervantes ve Fransız yazar Teresa Vielé ise yaptıkları sunumlarla Batı dünyasındaki Müslüman Türk karşıtı önyargıları yıkmaya çalışmıştı. Bu çalışmada, adı geçen üç kadının 1893 Şikago Fuarı’ndaki faaliyetleri Osmanlı Devleti’nin Batı dünyasına yönelik kamu diplomasisi faaliyetleri bağlamında ele alınmış, konu hakkındaki veriler arşiv ve literatür taraması ile toplanmıştır. Elde edilen verilere dayanılarak yapılan değerlendirmede söz konusu faaliyetlerin faydalı olsa da yeterince etkili olamadığı sonucuna varılmıştır.

For the Ottoman Empire, the use of hard power, consisting of military and economic capacity to protect the interests of the state, was often not an option in the late 19th century. In such an environment, soft power and its operationalized form, public diplomacy, became more important than before. World Fairs, one of the most important international organizations of the period, offered a very favorable environment for the promotion of states. The Chicago Fair of 1893 was a good opportunity for the Ottoman Empire, which was the recipient of the prejudiced view of Western society. It would have been more effective for women to present the Ottoman women in this fair in order to eliminate the anti-Islamic and anti-Ottoman prejudices in the Western world based on women's rights. In this context, Fatma Aliye Hanım, one of the first female writers of the Ottoman Empire, took part in the fair with her works even though she did not attend the fair, while Spanish musician Esmeralda Cervantes and French writer Teresa Vielé tried to break down anti-Turkish Muslim prejudices in the Western world with their presentations. In this study, the activities of these three women at the 1893 Chicago Fair are analyzed in the context of the Ottoman Empire's public diplomacy activities towards the Western world. The data on the subject was collected through archival and literature review. Based on the data obtained, it is concluded that these activities, although useful, were not effective enough.