Akademik Veri Yönetim Sistemi
INTERNATIONAL SCIENTIFIC COMPILATION RESEARCH CONGRESS-V, 1 - 03 Mart 2026, ss.102-111, (Tam Metin Bildiri)
Çay tarımında gençleştirme budaması, bahçe yenilenmesi ile verim ve yaprak kalitesinin
sürekliliğini destekleyen temel bir yönetim uygulamasıdır. Mevzuat kapsamında ruhsatlı çay
bahçelerinde budamanın planlı biçimde yürütülmesi ve her yıl alanın yaklaşık onda birinin
budamaya alınması, üretim bölgelerinde düzenli ve öngörülebilir bir lignoselülozik biyokütle
akımı oluşmasına yol açmaktadır. Bu düzenli budama programı, budama atıklarının
toplanması, taşınması ve uygun şekilde yönetilmesini operasyonel açıdan önemli bir konu
hâline getirmekte, aynı zamanda budama biyokütlesini sürdürülebilir tarım ve döngüsel
biyoekonomi açısından değerlendirilebilir bir kaynak olarak öne çıkarmaktadır. Bu derleme,
çay budama atıklarının değerleme potansiyelini ve başlıca uygulama alanlarını tarımsal,
çevresel ve endüstriyel boyutlarıyla sistematik biçimde sentezlemeyi amaçlamaktadır.
Literatür, budama biyokütlesinin kompost ve organik toprak düzenleyici olarak kullanımının
toprak organik maddesini destekleyebildiğini, toprak yapısı ile su tutma kapasitesini
iyileştirebildiğini ve besin döngüsüne katkı sağlayabildiğini göstermektedir. Termokimyasal
dönüşümle biyokömür üretimi, daha kalıcı karbon fraksiyonlarının toprağa kazandırılması ve
karbon depolama potansiyeli açısından öne çıkan bir seçenektir. Ayrıca budama kökenli
materyallerden aktif karbon ve biyosorbent üretimi, su ve toprak ortamlarında seçili
kirleticilerin giderimine yönelik uygulamalar için potansiyel sunmaktadır. Bununla birlikte,
saha ölçeğinde doğrulama, ürün standardizasyonu, ekonomik uygulanabilirlik ve yaşam
döngüsü temelli çevresel etki değerlendirmesi gibi alanlarda daha kapsamlı çalışmalara
ihtiyaç bulunmaktadır. Bu çerçevede, bölge ölçeğinde uygulanabilir yönetim seçeneklerinin
geliştirilmesi ve paydaşlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi önem kazanmaktadır.
Tea rejuvenation pruning is a fundamental management practice that supports plantation
renewal while sustaining yield and leaf quality over the long term. Within the current
regulatory framework, pruning in registered tea plantations is implemented in a planned and
systematic manner, with approximately one-tenth of plantation areas undergoing pruning each
year. This structured schedule results in the regular and predictable generation of a
lignocellulosic biomass stream across production regions.Consequently, the collection, transportation, and proper management of pruning residues
constitute an operationally significant issue, while at the same time positioning pruning
biomass as a potentially valuable resource within sustainable agriculture and the circular
bioeconomy. This review aims to systematically synthesize the valorization potential and
principal application areas of tea pruning residues across agricultural, environmental, and
industrial dimensions. The literature indicates that the use of pruning biomass as compost or
organic soil amendments can enhance soil organic matter, improve soil structure and waterholding capacity, and contribute to nutrient cycling. Thermochemical conversion into biochar
emerges as a prominent option for introducing more recalcitrant carbon fractions into soils
and supporting carbon storage potential. In addition, pruning-derived materials have been
investigated as precursors for activated carbon and biosorbent production, offering potential
applications for the removal of selected contaminants from water and soil environments.
Nevertheless, further field-scale validation, product standardization, economic feasibility
analyses, and life cycle-based environmental impact assessments remain necessary. In this
context, the development of regionally applicable management options and strengthened
stakeholder coordination gain increasing importance.