ABBÂSİ DEVLETİNDEKİ KOMUTANLARIN SİYASİ VE İDARİ SAHALARDAKİ ETKİLERİ


ARSLAN İ.

ULUSLARASI SOSYAL ARAŞTIRMALAR DERGİSİ, cilt.6, ss.57-76, 2013 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 6 Konu: 26
  • Basım Tarihi: 2013
  • Dergi Adı: ULUSLARASI SOSYAL ARAŞTIRMALAR DERGİSİ
  • Sayfa Sayıları: ss.57-76

Özet

231 yılında doğduğu tahmin edilen Mûnis’in tarih sahnesinde görülmeye başlaması, Zenc isyanının son yıllarına tesadüf etmektedir. Efendisi Mu’tazıd Billâh’ın hilâfete gelmesiyle birlikte askerî ve idarî görevlerde bulunan, Müktefî döneminde Mekke’ye sürgüne gönderilen ve Muktedir Billâh’ın hilâfete gelmesiyle Bağdat’a dönmesine izin verilen Mûnis, Muktedir’in tekrar hilâfete gelmesinde önemli rol oynadı. Onun bu başarısı hilâfet makamı tarafından takdirle karşılanarak önce Bağdat Şurta Teşkilatı, sonra da ordu genel komutanlık görevlerine getirildi. Askerî ve idarî görevlerindeki başarılarından dolayı devlet içerisinde önemli bir güç haline gelen Mûnis, tayinlerde ve azillerde tek yetkili konuma geldi. Onun yönetim üzerindeki otoritesinden rahatsız olan Muktedir, kendisiyle giriştiği mücadelede hayatını kaybetti. Kâhir Billâh döneminde de bu gücünü devam ettirmek isteyen Mûnis, halifenin buna izin vermemesi üzerine giriştiği iktidar mücadelesinde hayatını kaybetti. Anahtar Kelimeler: Halife, Mûnisü’l-Muzaffer, yönetim, mücadele, isyan.

Guessed to be born in 231, Munis’s start of appearance on the history scene coincides with the last years of the Zenc rebellion. Having military and administrative services with his master Mu’tazıd Billah’s coming to caliphate, being exiled to Mecca in the Müktefi’s period and being allowed to return to Bagdad with Muktedir’s coming to caliphate again, Munis played an important role in Muktedir’s coming to power again. His this success was appreciated by the caliphate and at first was appointed to the Bagdad Şurta Organization and then army general commandership position. Becoming a significant power as a result of his success at military and administrative services, he became the sole authority for appointments and dismissals. Muktedir, who was disturbed by his authority on administration lost his life in the struggle he tackled against him. Munis, who desired to maintain this power also in the Billâh period lost his life in the government struggle which he undertook after the caliph didn’t allow this. Keywords: Caliph, Mûnisü’l-Muzaffer, administration, struggle, rebellion.