Faaliyet Kontrol Sisteminin Sürdürülebilir Çevresel Performansa Etkisi: Türkiye Çay Sektörü Üzerine Bir Araştırma
FISCAOECONOMIA, cilt.10, sa.3, ss.1-14, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 10 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: FISCAOECONOMIA
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1-14
- Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada, Türkiye’de çay sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde Faaliyet Kontrol Sistemi’nin (FKS) Sürdürülebilir Çevresel Performans (SÇP) üzerindeki etkisi incelenmiştir. FKS, maliyet yönetimi bilgi sisteminin operasyonel bir bileşeni olarak işletme faaliyetlerinin planlanan hedeflerle uyumunu izlemekte ve yönetsel karar alma süreçlerine geri bildirim sağlamaktadır. Çevresel performansın stratejik bir rekabet unsuruna dönüştüğü günümüzde, bu sistemin sürdürülebilirlik üzerindeki rolü önem kazanmıştır. Araştırmanın verileri, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet gösteren 86 çay işletmesinin üst düzey yöneticilerinden yüz yüze anket yöntemiyle elde edilmiştir. Ölçeklerin geçerliliği ve güvenilirliği Açıklayıcı Faktör Analizi ve Cronbach alfa katsayılarıyla değerlendirilmiş; araştırma hipotezi regresyon analiziyle test edilmiştir. Bulgular, FKS’nin SÇP’yi pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı biçimde etkilediğini göstermiştir. Ayrıca bu ilişkinin özel çay işletmelerinde daha güçlü olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, FKS’nin yalnızca maliyet ve verimlilik aracı olmadığını, SÇP’nin operasyonel düzeyde desteklenmesinde de işlevsel bir mekanizma olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, FKS’nin SÇP üzerindeki doğrudan etkisini ve kamu-özel işletme farklılığını birlikte inceleyerek sınırlı literatüre sektör düzeyinde ampirik katkı sunmaktadır