“HAKİKAT”, “ŞERİAT”, “NAMAZ” VE “AMEL” KAVRAMLARINI ŞİİRLERİNDE İŞLEYİŞİ ÇERÇEVESİNDE YÛNUS’UN İNANÇ VE FİKİR DÜNYASINA FARKLI BİR BAKIŞ


Creative Commons License

Bölükbaşı A. H.

III. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, Rize, Türkiye, 14 - 16 Ekim 2021, ss.6, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Rize
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.6
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Günümüzde Yûnus Emre çoğu zaman, tarihi gerçekliğinden uzak olarak sunulmuş ya da bazı şiirleri, tasavvuf disiplini ve edebiyatı zaviyesinden tetkik edilmeden lafzî ve parçacı olarak değerlendirilerek onun mezhebi yönelimine yönelik farklı mülahazalarda bulunulmuştur. Bazı şiirleri ise hiç gün yüzüne çıkarılmamıştır. Yûnus’un “Ben oruç, namaz içün süçü (alkollü içki) içdim esridim (sarhoş oldum). Tesbih seccade içün dinlerem şeşte kopuz.” gibi, zahiren dinin genel ilkelerine ters gözüken şiirleri, tasavvuf edebiyatında sıkça karşılaşılan, şatahat yani sûfinin vecd ve cezbe halinde kendini kontrol edemeyerek söylediği, sembolik manaları olan eserlerdir. Durum böyle olmakla birlikte, yalnızca bu tarz şiirleri dikkate alınarak Yûnus’a farklı aidiyetler nispet edilmiştir. Yûnus’un bahsi geçen sınırlı sayıda şiirinin yanında, çokça bilinmeyen birçok şiirinde, dini vecibeleri yapmaya teşvik ettiği, yapmayanları kimi zamanlar sert bir şekilde uyardığı, toplumdaki kötü alışkanlıklardan alkol gibi, dini yasaklarının çiğnendiği durumları da açık bir dille tenkit ettiği görülmüştür. Netice itibarıyla, tüm şiirleri göz önünde bulundurulmadan Yûnus’un gönül ve düşünce dünyasına dair değerlendirmelerin hatalı olacağı aşikardır.