Yeşil Altyapı Çözümleriyle Kampüs Alanlarında Yağmur Suyu Yönetimi: RTEÜ Fener Kampüsü Örneği


Oğuztürk G. E., Yılmaz N., Yuksek T., Oğuztürk T.

Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, cilt.41, sa.3, ss.795-811, 2025 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 41 Sayı: 3
  • Basım Tarihi: 2025
  • Dergi Adı: Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.795-811
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Su, yaşam için vazgeçilmez bir kaynak olmasına rağmen, artan nüfus, kentleşme ve sanayileşme gibi insan faaliyetleriyle giderek daha fazla baskı altına girmektedir. Bu çalışmada, üniversite kampüslerinde sürdürülebilir su yönetimine yönelik uygulanabilir bir model geliştirilmesi amaçlanmıştır. İklim değişikliği, ormansızlaşma ve bilinçsiz su tüketimi gibi etkenler, yüzeysel akışın artmasına ve yer altı sularının azalmasına yol açmaktadır. Örneğin, araştırmanın yapıldığı Rize ilinde yıllık net akış 1474,82 mm olup, en yüksek değer Ocak ayında (221,35 mm), en düşük ise Temmuz’da (6,41 mm) ölçülmüştür. Kampüs genelinde Ocak ayında 640,55 m³ yüzeysel akış gerçekleşmiş, bu da geçirimsiz yüzeylerin kış aylarında taşkın riski yarattığını göstermektedir. Aylık değişim R² = 0,8556 korelasyonlu polinom bir eğilim göstermektedir. Geleneksel drenaj sistemleri yer altı suyu beslemede yetersiz kalmakta ve ciddi su kayıplarına neden olmaktadır. Bu bağlamda, geçirgen yüzeyler, yağmur bahçeleri, bitkili hendekler ve çatıdan su hasadı gibi yeşil altyapı çözümleri sürdürülebilir alternatifler sunmaktadır. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Fener Kampüsü’nde yapılan hesaplamalar, yılda yaklaşık 4.267,86 m³ yağmur suyunun geri kazanılarak sulama ve temizlikte kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, yüzeysel akışın azaltılabileceğini, yer altı su kaynaklarının desteklenebileceğini ve kampüs ölçeğinde entegre su yönetiminin geliştirilebileceğini göstermektedir. Bu yaklaşım, benzer kentsel alanlar ve üniversite kampüsleri için örnek teşkil edebilir.
Although water is an essential resource for sustaining life, it is increasingly under pressure due to human activities such as population growth, urbanization, and industrialization. This study aims to develop an applicable model for sustainable water management in university campuses. Factors such as climate change, deforestation, and irresponsible water consumption contribute to increased surface runoff and a decline in groundwater levels. The annual net runoff in the study area is 1474.82 mm, with the highest value recorded in January (221.35 mm) and the lowest in July (6.41 mm). In January alone, surface runoff reached 640.55 m³ across the campus, indicating that impervious surfaces pose a higher flood risk during winter. Monthly variation follows a polynomial trend with a correlation of R² = 0.8556. Traditional drainage systems fall short in replenishing groundwater and often result in significant water loss. In this context, green infrastructure solutions—such as permeable surfaces, rain gardens, vegetated swales, and rooftop rainwater harvesting—offer sustainable alternatives. Calculations conducted at RTEU Fener Campus indicate that approximately 4,270 m³ of rainwater can be recovered annually for use in irrigation and cleaning. The findings suggest that surface runoff can be reduced, groundwater resources can be supported, and integrated water management can be improved at the campus scale. This approach may serve as a model for other urban areas and university campuses.