ALFABE, KÜLTÜRLER ARASI DIYALOGDA BIR ELÇI OLARAK (Bir Türkçe Metnin Gürcüce El Yazması Örneği Üzerine)

Makhatchashvili S.

Common Cultural Values in the Turkish-Speaking World: Interdisciplinary Approaches, Batumi, Gürcistan, 28 Şubat 2026, ss.375-385, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Doi Numarası: 10.52340/putk.2026.978-625-93472-3-3
  • Basıldığı Şehir: Batumi
  • Basıldığı Ülke: Gürcistan
  • Sayfa Sayıları: ss.375-385
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Abstract: This paper examines the alphabet not only as a graphic system, but also as a

mediator in the dialogue between cultures.

Based on the analysis of a single Turkic text transmitted through the Georgian alphabet,

the article shows how the alphabet can become a tool that simultaneously preserves identity and

creates a communicative space between different civilizations. A sample of a Turkish-language

text written in the Georgian alphabet, almost unknown to both Georgian and Turkish scientific

circles, “Takarlama, Ali Pasha Hazretlarinu Zarina” is discussed. Which is of the epic-epitaphic

genre. It clearly shows: epic, praise, elegy, epitaphic formulas, a synthesis of divan and folk

styles. It demonstrates the richness of poetic techniques and adaptation to local traditions, where

form and content easily adapt to local specific genre characteristics. The historical context of

the text and its artistic value are presented.

Keywords: Georgian alphabet, Turkish text, intercultural dialogue 

აბსტრაქტი

წინამდებარე ნაშრომი განიხილავს ანბანს არა მხოლოდ როგორც გრაფიკულ

სისტემას, არამედ როგორც მედიატორს კულტურათა შორის დიალოგში. ქართული ანბანის მეშვეობით გადმოცემული ერთი თურქულენოვანი ტექსტის ანალიზის

საფუძველზე სტატია აჩვენებს, როგორ შეიძლება ანბანი იქცეს ინსტრუმენტად,

რომელიც ერთდროულად ინახავს იდენტობას და ქმნის კომუნიკაციურ სივრცეს

სხვადასხვა ცივილიზაციებს შორის. განხილულია როგორც ქართული, ისე

თურქული სამეცნიერო სივრცისთვის თითქმის უცნობი ქართული ანბანით

ჩაწერილი თურქულენოვანი ტექსტის ნიმუში „თაქარლამა, ალი ფაშა

ჰაზრეთლარინუ ზარინა“ (Takarlama, Ali Paşa Hazratlarınu zarına:), რომელიც არის

ეპიკურ-ეპიტაფიური ჟანრისა. მასში აშკარად ჩანს: ეპიკის, ქების, ელეგიიის,

ეპიტაფიური ფორმულები, დივანური და ხალხური სტილის სინთეზი. მეტყველებს

პოეტური ხერხების სიმდიდრესა და ადგილობრივ ტრადიციებთან ადაპტაციაზე,

სადაც ფორმა და შინაარსი ადვილად ირგებს ადგილობრივ სპეციფიკურ ჟანრულ

მახასიათებლებს. წარმოჩენილია ტექსტის ისტორიული კონტექსტი და მისი

მხატვრული ღირებულება.

საკვანძო სიტყვები: ქართული ანბანი, თურქულენოვანი ტექსტი,

კულტურათაშორისი დიალოგი.