Akarsu A. H.
YAŞADIKÇA EĞITIM, cilt.39, sa.3, ss.817-840, 2025 (TRDizin)
-
Yayın Türü:
Makale / Tam Makale
-
Cilt numarası:
39
Sayı:
3
-
Basım Tarihi:
2025
-
Doi Numarası:
10.33308/26674874.2025393989
-
Dergi Adı:
YAŞADIKÇA EĞITIM
-
Derginin Tarandığı İndeksler:
Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
-
Sayfa Sayıları:
ss.817-840
-
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli:
Evet
Özet
Türkiye’de Sosyal Bilgiler Programı, resmi metinlerde değerler eğitimi, tarihsel aidiyet ve toplumsal birlik vurgularıyla örülü bir yurttaşlık vizyonu sunmaktadır. Bu vizyon sıklıkla vatanseverlik, millî bilinç, toplumsal sorumluluk ve ortak miras gibi kavramlar etrafında şekillenmektedir. Ancak bu kavramsal çerçeve etnik, kültürel ve inanç temelli farklılıkların görünürlüğünü sınırlayabilmekte; çokkültürlü vatandaşlık anlayışının eğitsel düzeyde nasıl temsil edildiği sorusunu gündeme getirmektedir. Bu kapsamda çalışma, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında çokkültürlü vatandaşlık kavrayışının nasıl yapılandırıldığı Eleştirel Söylem Analizi (ESA) ile incelemektedir. Programda yer alan öğrenme alanları, çıktılar, değerler ve örnek etkinlikler çokkültürlülük kuramı ve eleştirel vatandaşlık eğitimi perspektifinden bütünlüklü bir şekilde incelenip ESA kullanılarak çözümlenmiştir. Bulgular, programın kültürel çoğulculuktan ziyade kültürel bütünlük, uyum, görev ve sorumluluklar üzerinden inşa edilen normatif bir vatandaşlık modeli öngördüğünü göstermektedir. Bu normatif anlayış Türkiye’nin çokkültürlü toplumsal yapısını yeterince yansıtmamakta dolayısıyla kapsayıcı-demokratik vatandaşlık eğitimi olanaklarını sınırlandırmaktadır. Bu bağlamda, eğitim politikalarında çoğulculuğun daha görünür kılınması gerektiğini savunulmakta, kapsayıcı ve demokratik vatandaşlık eğitimi için öneriler sunulmaktadır.