Uluslararası Katılımlı 6. İlaç Kimyası: İlaç Etken Maddesi Tasarımı, Sentezi, Üretimi ve Standardizasyonu Kongresi, Antalya, Türkiye, 22 - 25 Mart 2018, cilt.1, sa.1, ss.160, (Özet Bildiri)
Kanser, vücudumuzun çeşitli bölgelerindeki hücrelerin kontrolsüz çoğalması ile ortaya çıkan ve 100'den fazla çeşidi olan bir hastalıktır. Kanser mortalite ve morbitesinin azaltılması yönünde çeşitli tıbbi tedaviler uygulanmaktadır. Ancak kullanılan ilaçlara direnç gelişimi ve bu ilaçların normal hücrelere gösterdiği toksik etkilerden yeni bitkisel ajanların araştırılmasına hız verilmiştir.
Çalışmanın amacı Rize’de yetişen bazı meyvelerden elde edilen metanol özütlerinin anti-proliferatif etkinliğinin araştırılmasıdır. Çalışmada sitotoksik aktivitenin tayininde insan hücre hatları olan HeLa (servikal kanser) ve ARPE (normal retina pigmenti) kullanılmıştır.
Çalışmada kullanılan meyveler Aronia spp.(Rus yaban mersini), Fragaria spp. (Yabani çilek), Frangula spp.(Barut ağacı), Ribes spp.,(Frenk üzümü) ve Solanum spp (Köpek üzümü)’dür.
Meyvelerin metanol özütleri çeşitli konsantrasyonlarda (800 μg/ml, 400 μg/ml, 200 μg/ml, 100 μg/ml, 50 μg/ml, 25 μg/ml) hücrelere eklenerek sitotoksisiteleri MTT (3-[4,5-Dimethylthiazole-2-yl]-2,5- diphenyltetrazolium bromide) metodu ile belirlenmiştir.
Taxol ve DMSO sırasıyla pozitif ve negatif kontrol olarak kullanıldı. Solanum spp. ve Ribes spp. özütleri iki hücre hattında da doza bağımlı sitotoksik aktivite göstermişlerdir. Buna ek olarak Aronia spp. ve Fragaria spp. özütleri yüksek konsantrasyonlarda her iki hücre hattı üzerinde hafif sitotoksik etki göstermiştir. Ancak Frangula spp. metanol özütlerinin sadece HeLa’da doza bağımlı olarak hücre canlılığını inhibe ettiği tespit edilmiştir. Bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (P<0.05). Bu bulgular, Frangula spp. cinsinin potansiyel antikanser ajanı niteliğinde olabileceğini, bunun belirlenebilmesi için daha detaylı çalışmaların gerekliliği kanısındayız.