Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Erdem-Değer-Eylem Çerçevesinde Eser İncelemesi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı (2. Kitap)


Creative Commons License

Gündoğdu E., Gülay E.

Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, cilt.9, sa.1, ss.67-93, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

21. yüzyılda meydana gelen hızlı gelişmeler eğitim-öğretim alanında da kendini göstermiştir. Toplumsal kültürün oluşması; fertlerin değer yargılarının bir üst kimlik olarak toplumsal hayata yön vermesi, mevcut toplumsal değerlerin bireylere aktarılması zorlaşmıştır. Değerler toplumsal birliğin en önemli unsurudur. Toplumun en temel unsurlarından olan millî ve manevi değerlerin korunarak gelecek nesillere aktarılması, büyük ölçüde eğitim-öğretim faaliyetleri aracılığıyla sağlanabilmektedir. Bu amaçlar doğrultusunda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bireye erdemleri, değer ve eylemleri bütüncül bir bakış açısıyla kazandırmayı, değerlerin yalnızca teorik olarak öğrenmesini değil aktif katılım ve uygulamalar aracılığıyla içselleştirilerek davranışa dönüştürmesini hedeflemiştir.  Bu çalışmanın amacı Maarif Modeli Erdem-Değer-Eylem çerçevesinde kitap incelemesi yapmaktır. Nitel yönteme göre tasarlanan araştırmada doküman incelemesi yapılmıştır. Doküman olarak 5. sınıf Sosyal Bilgiler 2. ders kitabı kullanılmış, erdem-değer-eylem tablosunda yer alan D1’den D20’ye kadar olan tüm değerlere bakılmıştır. Çalışmada kitapta yer alan üç öğrenme alanının her birinde yer alan alt konular Maarif Modeli erdem-değer-eylem çerçevesine göre incelenmiştir. Metinlerde yer alan öğrenme çıktılarının hangi değer ve alt değer ile ilişkilendirildiği içerik analiz yöntemiyle tespit edilmiş, değer ve alt değer bileşenlerine dair doğrudan alıntılar yapılmış ve tablolar şeklinde sunulmuştur. İncelenen Sosyal bilgiler (2) ders kitabında en fazla tasarruf değeri üzerinde durulmuştur. Ayrıca sorumluluk, özgürlük, duyarlılık, yardımseverlik mahremiyet değerlerine de yer verildiği görülmüştür. Ayrıca araştırma bulgularına göre Sosyal bilgiler (2) ders kitabında tespit edilen değerlerin kitapta yer alan konular ile bağlantılı olduğu da söylenebilir.