ZEOLİT VE ÇİMENTO: KALSİNASYONUN ROLÜ


Özen Karslı S.

8. ISPEC ULUSLARARASI MODERN BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR KONGRESİ , 1 - 08 Temmuz 2025, ss.1-200, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Sayfa Sayıları: ss.1-200
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Günümüz teknolojisinin giderek artan hammadde ihtiyacı en çok çimento sektöründe göze çarpmaktadır. Çimento sektörü için doğal ya da atık farketmeksizin araştırılan hammaddeler arasından en önemlilerinden biri doğal zeolitlerdir. Bu değerli endüstriyel hammaddeninpuzolan olarak kullanımı antik Roma dönemine kadar uzansa da bilimsel literatürde detaylı olarak incelenmeleri 1990’lı yıllarda başlanmıştır.  Doğal zeolitlerin çimento sektöründe ilgi duyulan malzemelerden biri olmalarının nedeni yüksek oranda silis/alümina içermeleri, puzolanik reaksiyona katılmaları, düşük sıcaklıkta dehidratasyona uygunluğu gibi özelliklerinden dolayıdır. Doğal zeolitlerin dünyada ve Türkiye’de zengin ve verimli yatakları bulunmasına rağmen inşaat endüstrisinde kullanımı henüz tam olarak sağlanamamıştır. Bunun en büyük nedenlerinden biri diğer doğal malzemelerde de karşılaşıldığı üzere düşük erken dayanım değeridir. Doğal zeolitlerin söz konusu kristal yapılarından dolayı bünyelerinde bulunan alümina ve silikanın çözülüp reaksiyona katılması için belli bir süreye ihtiyaç duymaktadırlar. Bu nedenle doğal zeolitlerin çimento üretiminde kullanılabilirliğini oluşturmak için uzun aralıklı düzenli kristal yapılarına müdahale edilmesi gerekmektedir. Diğer bir deyişle doğal zeolitin hızlıca reaksiyona girebilmesi için kristal yapısının bozulması gerekmektedir. Doğal zeolitlerin kristal yapılarını bozmak için ise çeşitli yöntemler mevcuttur. Bunlar ısıl işlem (kalsinasyon), mekanik aktivasyon (öğütme), asit aktivasyonu ya da termomekanik aktivasyon gibi öğütme ve kalsinasyon işlemlerinin birlikte uygulandığı aktivasyon yöntemleridir. Bu çalışmada aktivasyon yöntemlerinden kalsinasyon incelenip, doğal zeolitin çimento sektörüne kazanımındaki rolü irdelenecektir.