Muhammed Hüseyin Tabâtabâî and his Commentary titled al-Mîzân


Creative Commons License

Çelik İ.

Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, no.12, pp.46-62, 2020 (National Refreed University Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Publication Date: 2020
  • Title of Journal : Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
  • Page Numbers: pp.46-62

Abstract

In this study, the life of Allâme Muhammed Hüseyin Tabâtabâî, one of the great interpreters of Persian civilization in the contemporary period, and his most important work, al-Mîzân fî Tefsîri'l-Quran, will be discussed. Tabâtabâî was a scholar who made outstanding contributions to the world of science with his commentary (tafsir), sociology, and philosophy works. During his lifetime, he was known for his devotion to science, his struggles with the traditional Iranian scholars, and his handling tradition through intellectualization. He made studies to show all Islamic thought, especially the Iranian scholars, that commentary should be restated by considering the sciences of the age and the people’s needs. The interpretation by Tabâtabâî is one of the most merciless works in bringing Sunni-Shiite wisdom together to discuss the verses and explain them with hadiths and in clarifying the commentary of the Qur'an without sacrificing to the sect fanatic in the Shiite tradition. Tabâtabâî's understanding of commentary, which was centered on guidance and the idea that everyone can understand the Quran, also reveals Tabâtabâî's method of commentary, what he aims with his commentary of the Qur'an, and the whole nature and dimension of his scientific studies. This article aims to cover Tabâtabâî's life and his commentary titled Mîzân with the purpose, sources, nature, and method of writing.

Bu çalışmada Fars medeniyetinin çağdaş dönemde yetiştirdiği büyük müfessirlerden biri olan Allâme Muhammed Hüseyin Tabâtabâî’nin hayatı ve en başta gelen eseri olan el-Mîzân fî Tefsîri’l-Kur’ân adlı tefsiri ele alınacaktır. Tabâtabâî, tefsir, sosyoloji ve felsefe eserleri ile ilim dünyasına büyük katkılar sağlamış bir âlimdir. O, yaşadığı dönemde ilme olan düşkünlüğü, gelenekçi İran uleması ile verdiği mücadeleleri ve geleneği akıl süzgecinden geçirip ele alması ile tanınmaktadır. Başta İran uleması olmak üzere bütün İslâm düşüncesine, tefsirin, çağın ilimleri ve insanların ihtiyaçları dikkate alınmak kaydı ile yeniden ifade edilmesi gerektiği yönünde çalışmalar yapmıştır. Tabâtabâî’nin tefsiri, âyetlerin ele alınması ve hadislerle açıklanması kısmında Sünnî-Şiî irfanının mecz edildiği, Şiî gelenekte Kur’an tefsirinin mezhep taassubuna kurban edilmeden açıklandığı en insaflı çalışmaların başında gelmektedir. Tabâtabâî’nin, hidayet merkezli tefsir anlayışı ve Kur’an’ın herkes tarafından anlaşılabileceği düşüncesi, aynı zamanda Tabâtabâî’nin tefsir metodunu, Kur’an tefsiri ile neyi hedeflediğini, ilmî çalışmalarının bütün mahiyetini ve boyutunu da ortaya koymaktadır. Bu makale, Tabâtabâî’nin hayatını ve Mîzân tefsirini; yazılış amacı, kaynakları, mahiyeti ve metodu ile birlikte tanıtmayı amaçlamaktadır.