Akademik Veri Yönetim Sistemi
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, cilt.5, sa.2, ss.41-54, 2025 (Hakemli Dergi)
Bu araştırma, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan Öğretim Programları Ortak Metni ve Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda yer alan okuryazarlık becerilerinin kapsamını ve dağılımını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmış; veriler Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan Öğretim Programları Ortak Metni ile 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’ndan elde edilmiştir. Programda tanımlanan dokuz okuryazarlık becerisi, 4, 5, 6 ve 7. sınıf düzeylerinde yer alan altı öğrenme alanı doğrultusunda sistematik olarak incelenmiş ve betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, okuryazarlık becerilerinin toplam 214 kez programa yansıdığını göstermektedir. Bu becerilerin özellikle 5. ve 6. sınıflarda yoğunlaştığı, buna karşılık 4. sınıf ve 7. sınıf düzeylerinde daha sınırlı yer aldığı belirlenmiştir. Bu durum, beceri gelişiminin orta sınıf düzeylerinde daha güçlü bir şekilde desteklendiğine, üst sınıflara doğru ise görece bir azalma yaşandığına işaret etmektedir. Okuryazarlık türleri açısından görsel, bilgi ve dijital okuryazarlıkların programda en yüksek temsil edilen beceriler olduğu; buna karşın finansal, sanat, sürdürülebilirlik ve veri okuryazarlıklarının oldukça sınırlı düzeyde yer aldığı görülmüştür. Öğrenme alanları bakımından “Ortak Mirasımız” ve “Yaşayan Demokrasimiz” en yüksek beceri yoğunluğuna sahip alanlar olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, programın beceri temelli yapıyı benimsediği ancak okuryazarlık becerilerinin sınıf düzeyleri ve öğrenme alanlarına dengeli biçimde dağıtılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, programın bütüncül bir okuryazarlık yaklaşımı açısından geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.