Akademik Veri Yönetim Sistemi
INTERNATIONAL SCIENTIFIC COMPILATION RESEARCH CONGRESS-V, Ankara, Türkiye, 1 - 03 Mart 2026, ss.112-126, (Tam Metin Bildiri)
Maviyemiş, yüksek antioksidan kapasitesi ve taze tüketime yönelik güçlü talep nedeniyle
küresel ölçekte ekonomik önemi hızla artan bir üzümsü meyvedir. Bununla birlikte, ince
kabuk yapısı, yüksek solunum hızı ve özellikle mantari etmenlere duyarlılığı nedeniyle hasat
sonrası dönemde kalite kayıplarına belirgin ölçüde açıktır. Bu derleme, maviyemişte raf
ömrünü belirleyen temel fizyolojik ve biyokimyasal mekanizmaları özetlemekte ve kalite
korunmasına yönelik güncel muhafaza yaklaşımlarını bütüncül bir çerçevede değerlendirmeyi
amaçlamaktadır. Hasat sonrası süreçte su kaybı ve doku yumuşaması, hücresel membran
bütünlüğündeki bozulma ve patojen kaynaklı çürümeler raf ömrünü sınırlayan başlıca
faktörlerdir. Solunum temelli metabolik aktivite ve etilenle ilişkili düzenleyici süreçler kalite
değişimlerinin merkezinde yer alırken, depolama sıcaklığı ve bağıl nem koşulları bu
süreçlerin hızını doğrudan belirlemektedir. Soğuk zincirin etkin yönetimi, modifiye atmosfer
depolama, yenilebilir kaplamalar ve biyokontrol temelli uygulamalar raf ömrünün
uzatılmasında öne çıkan stratejiler olarak rapor edilmektedir. Ayrıca, hasat zamanı ve
olgunluk düzeyinin doğru belirlenmesi, mekanik hasarın azaltılması ve hijyen
uygulamalarının iyileştirilmesi, muhafaza başarısını güçlendiren kritik adımlardır. Mevcut
bulgular, tek bir uygulamanın çoğu koşulda yeterli olmadığını ve entegre yaklaşımların daha
tutarlı sonuçlar sunduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, sertlik, ağırlık kaybı, çözünür kuru
madde, titrasyon asitliği, renk parametreleri ve mikrobiyal yük gibi göstergeler üzerinden
standartlaştırılmış değerlendirme çerçevelerinin kullanımı önem kazanmaktadır. Derleme,
çeşit ve yetiştirme koşullarına bağlı değişkenliği dikkate alarak üretici ölçeğinde uygulanabilir
protokollerin geliştirilmesine yönelik araştırma önceliklerini tartışmaktadır.
Blueberries have gained increasing global economic importance due to their high antioxidant
capacity and strong demand for fresh consumption. Nevertheless, their delicate skin, high
respiration rate, and susceptibility to fungal pathogens make them highly prone to postharvest
quality deterioration. This review summarizes the key physiological and biochemical
mechanisms that govern shelf life in blueberries and evaluates current preservation
approaches for maintaining postharvest quality within an integrated framework. Water loss
and tissue softening, loss of cellular membrane integrity, and pathogen-driven decay are
among the primary factors limiting shelf life. Respiration-related metabolic activity and
ethylene-associated regulatory processes are central to quality changes, while storage
temperature and relative humidity directly modulate the rate of these processes.Effective cold chain management, modified atmosphere storage, edible coatings, and
biocontrol-based applications are frequently reported as leading strategies to extend shelf life.
In addition, appropriate harvest timing and maturity assessment, reduced mechanical damage,
and improved hygiene practices represent critical steps that enhance preservation outcomes.
The available evidence indicates that single interventions are often insufficient across
conditions, whereas integrated approaches tend to deliver more consistent results. In this
context, the use of standardized assessment frameworks based on firmness, weight loss,
soluble solids content, titratable acidity, color attributes, and microbial load is increasingly
important. The review also discusses research priorities for developing producer-scale,
implementable protocols while accounting for variability driven by cultivar differences and
production environments.