Akademik Veri Yönetim Sistemi
17. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, Bartın, Türkiye, 23 - 25 Ekim 2025, cilt.1, ss.345-359, (Tam Metin Bildiri)
Masallar
en eski dönemlerden beri eğitim aracı olarak kullanılan edebî türlerdir.
Kültürün, değerlerin aktarımını sağlayan, bireyi sosyal, ruhsal, zihinsel,
bilişsel açılardan geliştirerek kişilik oluşumuna katkıda bulunan masalların
eğitim ortamlarında kullanımı kaçınılmazdır. İnsan yetiştirme süreci olarak
nitelendirilebilecek eğitim, bireyin geliştirilmesi sürecinde her türlü
yönteme, tekniğe, materyale başvurmak zorundadır. Hem çağın gerektirdiği
evrensel niteliklerle donanmış hem ulusal bütünlüğünü koruyacak kültürel
kodlara sahip bireyler yetiştirmek için geleneksel unsurlar ile modern
unsurların uygun biçimde birleştirilmesi, millî değerlerin teknolojik
materyallerle sunulması öğrencilerin dikkatini çekebilir. Bu noktada geleneğin
temsilcisi olan masallarla yeniliğin temsilcisi olan dijital öyküleri
birleştirerek eğitim ortamlarında kullanmak olumlu sonuçlar doğurabilir.
Alan
yazında masalların ve dijital öykülerin eğitim ortamlarında kullanımına yönelik
olumlu tespitleri olan çalışmalar bulunmaktadır. Ancak ders kitaplarındaki
masal metinleri öğrencilere diğer okuma metinleri gibi yazılı olarak sunulmaktadır.
Bu çalışma kapsamında masalların ders kitaplarında kullanımı incelenmiş; ders
kitaplarındaki masal metinleri yapay zekâ araçları kullanılarak dijital
hikâyelere dönüştürülmüş, görsel ve işitsel ögelerle öğrencilerin dikkatine
sunulmuştur. Dijital hikâye tekniğiyle oluşturulan masal videolarıyla ilgili
teknolojik, etkileşimsel, işbirlikli etkinlikler tasarlanarak öğrenimin etkili
ve kalıcı olması sağlanmaya çalışılmıştır.
Ders
kitaplarında masalların kullanımını tespit etmek ve dijital hikâye yöntemiyle
hazırlanan masal etkinliklerinin öğrencilerin Türkçe dersi tutumlarına etkisini
incelemek amacıyla gerçekleştirilen çalışmada nitel ve nicel yöntemler
kullanılmıştır. Ders kitaplarının incelenmesi aşamasında nitel araştırma
yöntemlerinden doküman analizine, dijital hikâye yöntemiyle hazırlanan
etkinliklerin öğrencilerin Türkçe dersi tutumlarına etkisinin tespit edilmesi
aşamasında ön test-son test deneysel modele baş vurulmuştur. Çalışma grubu
Rize’nin Çayeli ilçesinde bulunan okullardan basit seçkisiz örneklem yöntemiyle
belirlenmiştir. Araştırmanın nitel verileri Türkçe, Masal ve Destanlarımız ders
kitapları aracılığıyla elde edilmiş ve içerik analizi
ile incelenmiştir. Nicel verileri Türkçe
dersine yönelik tutum ölçeği ile elde edilerek, verilerin betimsel analizi için
SPSS paket programı kullanılmıştır.
İncelenen
Türkçe ders kitaplarında masal metinlerine yeterince yer verilmediği, mevcut
olan çok az sayıdaki masalın genel olarak okuma metni, bazılarının ise dinleme
metni olarak sunulduğu görülmüştür. Hazırlanan dijital hikâyelerin ve
etkinliklerin öğrencilerin Türkçe dersi tutumlarını olumlu yönde etkilediği
tespit edilmiştir.
Anahtar
Kelimeler: masal, dijital hikâye, yapay zekâ,
işbirlikli öğrenme, Türkçe Eğitimi.