Arazi üzerinde insan odaklı plansız kullanım yoğunluğu mikro ölçekte yerelde ve kentlerde, makro ölçekte ülke ve küresel düzeyde etkisini birçok alanda hissedilir derecede göstermektedir. Bu etkiler arasında oldukça güncel bir olgu olan iklim değişikliği yer almaktadır. Özellikle günümüzde iklim değişikliğinin kentler üzerinde oluşturduğu başlıca göstergeler arasında “Kentsel Isı Adası” etkisi yer almaktadır. Bu çalışmada, Rize ili geneli kentsel ısı adasının varlığından oluşan sıcaklık değişimlerinin ortaya konması ve çözüm önerilerini belirlemek amacıyla Rize kent merkezinde yer alan Rize Ziraat Botanik Parkı çalışma alanı olarak seçilmiştir. Rize ili geneli son 20 yıllık yağış ve sıcaklık değişimi meteorolojiden alınan verilere göre kentsel sıcaklık değişimleri; minimum ortalama sıcaklık, maksimum ortalama sıcaklık ve ortalama sıcaklık değerlerine dayalı olarak tespit edilmiş ve değişimler iklim değişim standartlarıyla karşılaştırılmıştır. Bununla birlikte leke, koridor-matris yöntemi ile kentin geçirimli ve geçirimsiz yüzey sıcaklık değişim alanları ve ısı adası etkisi Landsat 8 uydu görüntüleri kullanılarak CBS ile harita tabanlı olarak belirlenmiştir. CBS tabanlı harita analizi sonucunda, Rize Botanik Parkı'nda yer yüzey sıcaklıklarının 40.46-42.15 °C arasında değiştiği tespit edilmiştir. Parkın doğu kısmında sıcaklık değerleri 42.16-44.09 °C seviyelerine kadar çıkarken, batı kısmında sıcaklıklar 37.88-40.45 °C arasında seyretmektedir. Bu bulgu, park içindeki sıcaklık dağılımının, arazi özellikleri ve yerel iklim koşullarıyla ilişkili olarak farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır.
The intensity of human-oriented unplanned use on the land shows its impact in many areas at micro scale locally and in cities, at macro scale at country and global level. Among these effects is climate change, which is a very current phenomenon. Especially today, "Urban Heat Island" effect is among the main indicators created by climate change on cities. In this study, Rize Agricultural Botanical Park, located in the city center of Rize, was chosen as the study area in order to reveal the temperature changes caused by the existence of the urban heat island throughout the province of Rize and to determine the solution proposals. Urban temperature changes according to the data obtained from meteorology in the last 20 years of precipitation and temperature changes throughout the province of Rize; The minimum average temperature, the maximum average temperature and the average temperature were determined based on the values and the changes were compared with the climate change standards. In addition, the patch was determined on a mapbased basis with GIS using the corridor-matrix method, the permeable and impermeable surface temperature change areas of the city and the heat island effect using Landsat 8 satellite images. The analysis of the map generated using GIS technology reveals that the surface temperature in Rize Botanic Park ranges from approximately 40.46°C to 42.15°C. The eastern part of the park exhibits higher surface temperatures, ranging between 42.16°C and 44.09°C, while the western section shows lower temperatures, with values between 37.88°C and 40.45°C. This finding indicates a spatial variation in surface temperatures within the park, which can be attributed to factors such as land characteristics and local climatic conditions.
