Çevresel Atık Farkındalığı ve Su Okuryazarlığı


Ursavaş N.

in: İnsan Sağlığında Koruyucu Yaklaşımlar, Hülya YÜCEL, Editor, Akademisyen Kitabevi, İstanbul, pp.533-548, 2022

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
  • Publication Date: 2022
  • Publisher: Akademisyen Kitabevi
  • City: İstanbul
  • Page Numbers: pp.533-548
  • Editors: Hülya YÜCEL, Editor

Abstract

İnsan vücudu başlı başına bir sistem olmakla birlikte, onu oluşturan ve birbirleriyle uyumlu bir şekilde çalışan alt sistemlerle işleyişini devam ettirmektedir. Koşullar ne olursa olsun, vücut bu ahenkli işleyişi bir dengede tutmaya çalışır. Homeostazi olarak adlandırılan bu iç denge, vücutta meydana gelen atıkların uzaklaştırılması ile de sağlanır. Tıpkı bir insan vücudu gibi, dünyanın da dev bir metabolizma gibi işlediğini öne süren Lovelock, yerkürenin holistik olarak ele alınması gerektiğini öne sürmüştür (1). Çünkü dünya, biyosferi, atmosferi, okyanusları ve toprağı ile birlikte yaşam için en uygun fiziksel ve kimyasal ortamın oluşturulmaya çalışıldığı, geri beslemelerle dengeli bir sistem oluşturan tek bir canlı organizmadır (2). Gaia hipotezi olarak adlandırılan bu hipotezde, dünya oluşmaya başladığı günden itibaren koşullarını daha konuksever hale getirmeye yönelmiştir ve bu da homeostazi olarak yani dengeye gelme şeklinde ifade edilmiştir (3). Dünya yapısında bulunan veya içinde yaşayan tüm canlı ve cansız varlıklar bu dengenin bir parçasıdır. Dengede kalmak ve bunu bir anlığına değil, binlerce yıl sürdürmek ise hiç kolay değildir. Bu durum tıpkı eşit kollu terazinin kolları arasındaki dengeye benzer.