Yazma Becerisine Yönelik Eğitim Ortamları


Creative Commons License

Gökçe B.

Yazma Eğitimi, Mehmet Nuri KARDAŞ, Editör, Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara, ss.285-319, 2021

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2021
  • Yayınevi: Pegem Akademi Yayıncılık
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.285-319
  • Editörler: Mehmet Nuri KARDAŞ, Editör

Özet

Resim yazısı, hece yazısı, harf yazısı, çivi yazısı, hiyeroglif, papirüs, parşömen, kâğıt, kalem ve internet… Bu kavramlar, yazının geçmişten günümüze yolculuğunu özetler. İnsanlık tarihinde birçok önemli buluşa imza atılmakla birlikte yazının icadı ile interneti ayrı tutmak mümkündür. Tarih boyunca anlatım ve sanat aracı olarak kullanılan yazı, günümüzde teknolojinin olanakları sayesinde görüntü ve ses gibi uyaranların iç içe yer aldığı ortamlarda çok değişik görünümlerde karşımıza çıkmaktadır.

Eğitim ortamları, uygulama alanı olma özelliği taşıdığı için bireyin dil becerilerinin gelişiminde önemli bir işlev üstlenmektedir. Teknoloji ise her alanı olduğu gibi eğitim ortamlarını değiştirerek dönüştürmektedir. Bu dönüşüm, dil eğitimine yönelik ortamlarda bütünüyle görülmektedir. Bundan dolayı dinleme/izleme, konuşma, okuma ve yazma olmak üzere her bir beceri alanının eğitim ortamı ile ilişkisinin çok yönlü olarak sorgulanması gereklidir. Bu kitap bölümünde yazma becerisine yönelik eğitim ortamları üzerinde durulmaktadır.

            Türkçe eğitiminde formel ve informel ortamlarda yürütülen çalışmalarla öğrencilerin dil ve zihin becerileri bütüncül bir yaklaşımla geliştirilmeye çalışılır. Bu süreçte, karmaşık yapısı ve zor kazanılması sebebiyle yazma becerisini geliştirebilecek eğitim ortamlarına ciddi anlamda ihtiyaç vardır. Yazma becerisine yönelik ortam tasarımında öğrenci merkezli anlayışla bireysel farklılıkların dikkate alınması, bütüncül yaklaşım doğrultusunda yaratıcılığı geliştirici yaklaşımların izlenmesi, güncel ve yenilikçi uygulamalara yer verilmesi, sürece dayalı ve etkileşimli çalışmalarla bu becerinin gelişiminin desteklenmesi gereklidir. Hiç kuşkusuz teknoloji, bu ortam tasarımının en önemli belirleyicilerinden biridir.

Teknolojiyi eğitim ortamlarıyla buluşturan çoklu ortam; ses, görüntü, yazı vb. içeriklerin bir arada kullanımına dayanır. Dilsel, görsel ve işitsel uyaranların eş zamanlı olarak işe koşulduğu çok uyaranlı eğitim ortamlarında, yazma becerisi geliştirilebilir. Bu çoklu ortam araçları, birden çok duyuya seslenerek yazma becerisinin gelişimine önemli katkılar sağlar. Bundan dolayı öğrenen özerkliği anlayışı temelinde etkileşimli sınıf ortamlarında çoklu ortam araçlarının yazma becerisini geliştirebileceği unutulmamalıdır.

            Çevrim içi ortamlarda e-posta, cep telefonu, tablet ve diğer mobil araçlar öğretmenin kılavuzluğunda yazma beceresinin geliştirilmesinde kullanılmalıdır. Dijital ortamlarda web 2.0 araçlarıyla ilgi çekici ve çok yönlü yazma uygulamaları yapılabilmektedir. Viki (iş birlikçi yazarlık), Wattpad, Padlet, Sosyal Medya Uygulamaları, E-portfolyo, Ağ Günlüğü (Blog) ve Dijital Öykü kullanımı, dijital ortamda kullanılabilecek uygulamalar arasındadır. Bu bağlamda öğrenciler dijital hikâye ve kitap yazma programları arasında yer alan Pixton, Storyjumper, Storyboard That ve Storybird uygulamaları ile eğlenceli ve etkileyici metinler oluşturabilirler. Bunun yanı sıra öğrencilerin zihinsel ve sosyal becerilerini doğrudan etkileyen elektronik yazma çalışmalarına önem verilmeli, öğrencilere dersin içeriğine uygun biçimde e-yazma çalışmaları yaptırılmalıdır. Özetle teknolojinin yazma becerisiyle bütünleştirilmesi, yazma becerisine yönelik ortam tasarımını sürekli güncelleştirmeyi gerektirecektir.