Belirsizlik İçinde Faillik: Körfez Monarşilerinin Kınama ve Reddetme Pratiklerinde Söylemsel Çeviklik

Demir T.

8.Ortadoğu'da Toplum ve Siyaset Kongresi, Sakarya, Türkiye, 8 - 09 Ekim 2026, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Sakarya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) üyesi devletlerin ve Körfez monarşilerinin uluslararası ve bölgesel krizlerin ürettiği belirsizlik karşısında başvurdukları kınama ve reddetme (condemn and reject, C&R) söylemsel pratiklerini protean güç ve aktör çevikliği (actor agility) perspektifinden incelemektedir. Çalışmanın hareket noktası, savaş, kriz ve radikal belirsizlik ortamlarında devletlerin yalnızca maddi veya askerî araçlarla değil, aynı zamanda söylemsel tepkiler yoluyla da belirsizliği tanımlamaya ve yönlendirmeye çalışmalarıdır. Bu çerçevede C&R pratikleri, basit ve tepkisel diplomatik açıklamalar olarak değil, aktörlerin neyin tehdit oluşturduğunu, hangi aktörlerin meşru kabul edildiğini ve hangi normların belirli bağlamlarda geçerli olduğunu tanımlayan potansiyel bir söylemsel çeviklik biçimi olarak ele alınmaktadır. Çalışma, özellikle 2011 sonrasında Körfez bölgesinde ortaya çıkan radikal belirsizlik ortamına odaklanarak, GCC ve üye devletlerin kınama ve reddetme pratiklerini sistematik biçimde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel sorusu, bu söylemsel pratiklerin belirsizlik üreten gelişmelere verilen bir tepki olarak aktörlerin agency ve agility kapasiteleri hakkında ne söylediğidir. Bu bağlamda çalışma, kınama ve reddetme (C&R) açıklamalarının belirsizliği nasıl tanımladığını ve bu belirsizlikle başa çıkmada nasıl bir işlev gördüğünü araştırmaktadır. Özellikle İran’ın bölgesel politikaları, İsrail’in askerî ve bölgesel yayılmacı politikaları, ABD müdahaleleri ve bölgesel savaşların ürettiği belirsizlikler karşısında Körfez aktörlerinin söylemsel tepkileri incelenecektir. Araştırma, grounded research yaklaşımıyla GCC ve Körfez monarşilerinin 2011 sonrası devlet başkanlığı ve dışişleri makamlarınca yayımlanan kınama ve reddetme (C&R) açıklamalarından oluşturulacak veri setine dayanmaktadır. Bu açıklamalar; zamanlama, söylemsel yenilik ve koordinasyon boyutlarında incelenecektir. Böylece hızlı tepkiler, yerleşik söylemlerin yeni bağlamlara uyarlanması, yeni çerçevelerin geliştirilmesi ve tek taraflı ya da kolektif söylemsel tepkiler arasındaki farklılıkların aktör çevikliğiyle ilişkisi analiz edilecektir. Çalışma, protean güç literatürüne söylemsel boyutu dâhil ederek önemli bir kavramsal katkı sunmayı hedeflemektedir. Temel argüman, kınama ve reddetme pratiklerinin her zaman protean güç göstergesi olmadığı; ancak radikal belirsizlik koşullarında hızlı yeniden çerçeveleme, stratejik belirsizlik ve normatif yenilik yoluyla aktörlere belirsizliği yönlendirme kapasitesi sağlayabildiğidir. Bu yönüyle çalışma, küçük ve orta ölçekli devletlerin maddi kapasitenin sınırlı kaldığı koşullarda söylemsel pratikler aracılığıyla nasıl agency ve agility ürettiklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

 

Anahtar Kelimeler: Protean güç, belirsizlik, aktör çevikliği, agency, Körfez monarşileri, GCC, söylemsel pratikler, kınama ve reddetme.