COVID-19 Pandemisinin Bireylerin Kent İçi Ulaşım Modu Tercihlerine Etkisi

Yentimur M. F., Terzi C., Kütük T.

International Boğaziçi Scientific Research Congress-X, İstanbul, Türkiye, 12 - 13 Haziran 2026, ss.705-706, (Özet Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
Basıldığı Şehir: İstanbul
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.705-706
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Kentsel ulaşım sistemleri, sosyal, ekonomik ve halk sağlığı aksaklıklarına karşı oldukça hassastır. COVID-19 pandemisi, bireylerin enfeksiyon riski, fiziksel mesafe, hijyen ve kişisel güvenlik endişeleri nedeniyle seyahat alışkanlıklarını yeniden gözden geçirdiği olağanüstü bir dönem yarattı. Bu endişeler, paylaşımlı ulaşım modlarına olan güveni azaltırken, bireysel ve düşük temaslı alternatiflerin cazibesini artırdı. Bu nedenle, pandemi, kentsel hareketlilik davranışındaki ve ulaşım modu tercihlerindeki değişiklikleri incelemek için önemli bir fırsat sunmaktadır. Bu çalışma, COVID-19 pandemisinden önce ve pandemi sırasında ulaşım modu tercihlerindeki değişiklikleri araştırmaktadır. Analiz, 460 katılımcıdan toplanan anket verilerine dayanmaktadır ve modal değişimleri belirlemek için çapraz tablolama yöntemini kullanmaktadır. Birincil karşılaştırma, pandemiden önce en sık kullanılan ulaşım modu ile pandemi sırasında en sık kullanılan ulaşım modunu incelemektedir. Özel araç sahipliği, cinsiyet, yaş grubu ve seyahat amacı gibi değişkenler de dikkate alınmıştır. Bulgular, pandemi sırasında toplu taşıma kullanımında önemli bir düşüş ve özel araç kullanımında belirgin bir artış olduğunu ortaya koymaktadır. Pandemiden önce, katılımcıların neredeyse yarısı için toplu taşıma baskın mod iken, pandemi sırasında payı yaklaşık yüzde 15 azalmıştır. Buna karşılık, özel araç kullanımı yaklaşık yüzde 10 artarak, izole ve kişisel olarak kontrol edilen seyahat ortamlarına yönelik daha güçlü bir tercihi göstermiştir. Yürüyüşte de mütevazı bir artış görülmüş olup, bu da kısa mesafeli ve düşük temaslı ulaşım seçeneklerine daha fazla güvenildiğini düşündürmektedir. Çapraz tablo sonuçları, özellikle özel araca erişimi olan katılımcılar arasında, birçok eski toplu taşıma kullanıcısının özel araçlara geçtiğini göstermektedir. Genel olarak, çalışma COVID-19 pandemisinin kentsel ulaşım tercihlerini önemli ölçüde etkilediğini ve pandemi sonrası ulaşım planlaması ve sürdürülebilir kentsel hareketlilik stratejileri için değerli bilgiler sağladığını göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Ulaşım, kentsel hareketlilik, COVID-19 pandemisi, ulaşım mod seçimi

Urban transport systems are highly vulnerable to social, economic and public health disruptions. The COVID-19 pandemic has created an extraordinary period in which individuals have re-evaluated their travel habits due to concerns about the risk of infection, physical distancing, hygiene and personal safety. These concerns have eroded trust in shared transport modes whilst increasing the appeal of individual and low-contact alternatives. Consequently, the pandemic presents a significant opportunity to examine changes in urban mobility behaviour and transport mode preferences. This study investigates changes in transport mode preferences before and during the COVID-19 pandemic. The analysis is based on survey data collected from 460 participants and uses cross-tabulation to identify modal shifts. The primary comparison examines the most frequently used mode of transport before the pandemic versus the most frequently used mode during the pandemic. Variables such as private car ownership, gender, age group and travel purpose were also taken into account. The findings reveal a significant decline in public transport usage and a marked increase in private car usage during the pandemic. Whilst public transport was the dominant mode for nearly half of the participants prior to the pandemic, its share decreased by approximately 15 per cent during the pandemic. In contrast, private car usage increased by approximately 10 per cent, indicating a stronger preference for isolated and personally controlled travel environments. A modest increase was also observed in walking, suggesting greater reliance on short-distance, low-contact travel options. Cross-tabulation results indicate that many former public transport users have switched to private vehicles, particularly among participants with access to private cars. Overall, the study demonstrates that the COVID-19 pandemic has significantly influenced urban transport preferences and provides valuable insights for post-pandemic transport planning and sustainable urban mobility strategies.

Keywords: Transportation; urban mobility; COVID-19 pandemic; transportation mode preferences.