Türkiye’de Öğretmen Yetiştiren Programlara İlişkin Bir Meta-değerlendirme Çalışması


Akıncı M. , Köse E.

Uluslararası Pegem Eğitim Kongresi, Diyarbakır, Türkiye, 16 - 18 Eylül 2020, cilt.1, no.1, ss.174-175

  • Cilt numarası: 1
  • Doi Numarası: 10.14527/9786257228114
  • Basıldığı Şehir: Diyarbakır
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.174-175

Özet

Bu çalışma ile Türkiye’de öğretmen yetiştirme programlarına yönelik yapılmış program değerlendirme araştırmalarının meta-değerlendirmesinin yapılması amaçlanmıştır. Meta-değerlendirme program değerlendirme sürecinin son aşaması olarak araştırmanın eksik ve hatalarının ortaya koyulması süreci yani değerlendirmenin değerlendirilmesi olarak ifade edilmektedir. Türkiye’de program değerlendirme başlığı altında öğretmen yetiştirme programlarını değerlendirdiğini ifade eden çeşitli araştırmalar söz konusudur. Bu çalışmada ise Gelişim ve İzlenilebilirlik Odaklı Değerlendirmeler olarak ifade edilen ve değerlendirmede temel odağı programın gerçekten başarılı olup olmadığı olan kapsamlı program değerlendirme araştırmaları dikkate alınmıştır. Bu bağlamda yöntemsel olarak da meta-değerlendirme süreçlerinin basamaklarının takip edildiği araştırmada herhangi bir program değerlendirme yaklaşım ve modelini kullanarak öğretmen yetiştirme programına yönelik gerçekleştirilmiş 9 program değerlendirme araştırması değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmada yukarıda sözü edilen ve diğer bazı ölçütlerde de dikkate alındığından örnekleme yöntemi ölçüt örnekleme olarak ifade edilmiştir. Araştırma verileri araştırmacılar tarafından geliştirilen “"Program Değerlendirme Standartları Kontrol Listesi” kullanılarak toplanmıştır. İlgili veri toplama aracının geliştirilmesi sürecinde JCSEE (Eğitim Değerlendirme Standartları Ortak Komitesi) tarafından oluşturulan “Program Değerlendirme Standartları” dikkate alınmıştır. İlgili standartlar Türkçe’ye çevrilmiş, iki yabancı dil eğitimi uzmanından çeviri iki program uzmanından kavramsal uygunluk adına uzman görüşü alınmıştır. Çevirisi yapılan standartlar kontrol listesi maddelerine dönüştürülmüş ve iki ölçme ve değerlendirme uzmanından maddelerin yapısına ilişkin uzman görüşü alınmış ve kontrol listesine son şekli verilmiştir. Araştırmada yer alan çalışmalar her biri 3’er araştırmayı inceleyecek biçimde 6 program uzmanı tarafından incelenmiş ve kontrol listesi kullanılarak değerlendirilmiştir. Böylece her bir araştırma tutarlılık adına farklı uzmanlar tarafından ikişer defa değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Araştırma bulgularına göre yapılan çalışmalarda öğretmen yetiştirme programları adına temel eğitim programları ve öğretmenlik meslek bilgisi dersleri değerlendirilmiştir. Program değerlendirme standartlarının alt boyutları dikkate alındığında ilgili çalışmaların Amaca Uygunluk Standartları, Fizibilite (Yapılabilirlik) Standartları, Uygunluk Standartları ve Doğruluk Standartları olarak ifade edilen tüm alt boyutlarda ilgili standartları orta düzeyde karşıladığı ifade edilebilir. Çalışmalar bazı standartları karşılamazken bu çalışmalarda bazı standartlara ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. Ayrıca meta-değerlendirme sırasında kontrol listesinde Hesap Verebilirlik Standartları olarak ifade edilen standartlara yer verilmemiştir. Bunun sebebi ilgili standartların zaten meta-değerlendirmenin yapılıp yapılmadığıyla ilgili olmasıdır.