Organik Çay Tarımında Budama Yaşı Ve Diurnal Varyabilitenin Çay (Camellia Sinensis (L.) O. Kuntz) Yapraklarının Antioksidan Aktivitesi Üzerine Etkisi


ŞAVŞATLI Y. , ÖZCAN A. , ÇATAL M. İ. , YURTERİ E. , SEYİS F.

1st International Symposium on Organic Agriculture and Biodiversity (Otbiyosem), Bayburt, Türkiye, 27 - 29 Eylül 2017, ss.19

  • Basıldığı Şehir: Bayburt
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.19

Özet

Bu çalışma, 2016 yılında Rize İli Hemşin İlçesi Bilen Köyü’nde organik çay tarımı yapılan bir araziden toplanan taze yaprak örnekleri üzerinden yürütülmüştür. Araştırmada, budama yaşının (en son budamadan sonraki 1. yıl, 3. yıl ve 5. yıl) ve diurnal varyabilitenin sürgün dönemlerine bağlı olarak çay yapraklarında antioksidan aktivite ve kuru madde oranı üzerindeki etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Budama yaşı dikkate alındığında, 1. sürgün döneminde en yüksek (P<0.01) antioksidan aktivite 4991,1 μmol FeSO4/g km ile 5. budama yaşında olan bitkilerden elde edilmiştir. Aynı özellik bakımından, budama yaşının 2. sürgün döneminde antioksidan aktivitesi üzerindeki etkisi önemsiz çıkarken; 3. sürgün döneminde en yüksek (P<0.01) antioksidan aktivite 7229,2 μmol FeSO4/g km ile 1. budama yaşında tespit edilmiştir. Genel ortalama olarak, gün içi toplama zamanı dikkate alındığında sabah saatinde (07.00) ve öğle saatinde (12.00) toplanan yapraklarda antioksidan aktivitesi birbirine çok yakın değerlerden oluşurken; akşam saatinde (17.00) toplanan yapraklar daha yüksek değerlere sahip olmuştur. 1, 3 ve 5. budama yaşında elde edilen kuru madde oranları sırasıyla % 23,45, % 25,23 ve % 25,45 olarak gerçekleşmiştir. Sürgün dönemleri dikkate alındığında, en düşük kuru madde oranı % 20,17 ile 1. sürgün döneminde; en yüksek kuru madde oranı ise % 28,8 ile 2. sürgün döneminde gerçekleşmiş; öğle saatinde toplanan yapraklardan yüksek değerler elde edilmiştir.

Anahtar kelimeler: çay, budama, diurnal varyabilite, antioksidan

This study was carried out in Bilen village of Hemşin district/Rize province in 2016, on fresh leaf samples collected from an organic tea plantation. In this study, the aim was to determine the effect of pruning age (1st year, 3rd year and 5th year following the last pruning) and diurnal variability on antioxidant activity and dry matter rate in tea leaves depending on  shoot periods. When the pruning age was considered, the highest antioxidant activity (P<0.01) with 4991,1 μmol FeSO4/g dw  was obtained from the plants which were in 5th pruning age in the 1st shoot period. In terms of the same trait, the effect of pruning age on antioxidant activity during the 2nd shoot period  is insignificant while the highest (P <0.01) antioxidant activity in the third shoot period was obtained in 7229.2 μmol FeSO4/g dw in 1st pruning age. As a general average, considering intraday collecting time, antioxidant activity in leaves collected in morning (07.00) and at noon (12.00) was very close to each other while the collected leaves in the evening (17.00) had higher values. The dry matter rates obtained from the 1st, 3rd and 5th pruning ages were 23,45%, 25,23% and 25,45% respectively. When the shoot period is considered, the lowest dry matter rate was 20,17% in the first shoot period and the highest dry matter rate was 28.8% in the 2nd shoot period and high values were obtained from the leaves collected at noon.

Key words: tea, pruning, diurnal variability, antioxidant