VERGİSEL ALANDA ANAYASA MAHKEMESİ İÇTİHADININ ETKİLERİ: TÜRK VE ALMAN HUKUKU ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi 11. Bilim Günleri Kongresi, İstanbul, Türkiye, 15 - 16 Nisan 2026, ss.57, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.57
- Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Federal Alman Anayasa Mahkemesi ile Türk Anayasa Mahkemesi’nin vergi hukukuna yönelik denetim pratikleri arasında, anayasal korumanın yoğunluğu ve yargısal aktivizm açısından temel bir ayrışma bulunmaktadır. Federal Alman Anayasa Mahkemesi; insan onuru, sosyal devlet ilkesi ve mülkiyet hakkı temelinde somut ve bağlayıcı ölçütler geliştirerek yasama organının takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde tutan etkin bir denetim mekanizması işletmektedir. Bu yaklaşım, özellikle asgari geçim düzeyinin korunması ve vergi yükünün adil dağılımı gibi hususlarda yasama organını ciddi bir anayasal disiplin altına alarak bireyin haklarını güvence altına almaktadır.
Buna karşılık Türk Anayasa Mahkemesi, vergilendirme alanında yasama organının geniş takdir yetkisini önceleyen ve kendini sınırlayan daha ihtiyatlı bir denetim anlayışı benimsemektedir. "Kamu yararı" gibi kavramların derinlemesine bir incelemeye tabi tutulmaksızın kabul edilmesi, vergi afları ve geriye etkili vergisel düzenlemeler gibi istisnai uygulamaların rutinleşmesine zemin hazırlamaktadır. Bu durum, anayasal denetimin yasama faaliyetlerini yönlendirme kapasitesini ve bireyi koruyucu etkisini zayıflatarak, vergi hukuku alanındaki yargısal denetimi büyük ölçüde yasa koyucunun gerekçelerini tekrar eden sınırlı bir işlevselliğe hapsetmektedir.